Video

Showing posts with label အဘိဓမၼာ ျမတ္ေဒသနာ. Show all posts
Showing posts with label အဘိဓမၼာ ျမတ္ေဒသနာ. Show all posts

Wednesday, 11 March 2015

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၁၅) {သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု၊ အပိုင္း(ဃ)}



သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ဃ)
                   ေဇာကိစၥကို ေဆာင္ရြက္တဲ့ စိတ္ေပါင္းက ၅၅-ခု ရွိတယ္၊ ကုသိုလ္ေတြမွန္သမွ် ေဇာကိစၥ ေဆာင္ရြက္တယ္၊ အကုသိုလ္ေတြ မွန္သမွ်မွာ ေဇာကိစၥ ေဆာင္ရြက္တယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ရဟႏၲာသႏၲာန္မွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ႀကိယာ လို႔ေခၚတဲ့ ကုသိုလ္တျဖစ္လဲ ႀကိယာစိတ္ေတြက ေဇာကိစၥ ေဆာင္ရြက္ၾကတယ္။ ဖိုလ္စိတ္ ေတြကလည္း ေဇာကိစၥကို ေဆာင္ရြက္ၾကတယ္။ က်န္တဲ့ ဝိပါတ္စိတ္တို႔ဆိုတာ ေဇာကိစၥကို မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကဘူး။ ႀကိယာစိတ္ေတြထဲ ကလည္း ခုနက အာ႐ံုဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးတဲ့စိတ္, အာ႐ံုကို ဆင္ျခင္ေပးတဲ့ အာဝဇၨန္းစိတ္ေတြကလည္း ေဇာကိစၥကို မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကဘူး။
                   ဒါျဖင့္ ေဇာဆိုတာ ဘာကို ေျပာတာတုန္း? ဋီကာေက်ာ္က်မ္းက ဘယ္လုိအဓိပၸါယ္ ရွင္းျပတုန္းဆိုရင္ ေဇာကိစၥ ဆိုတာ အာ႐ံုေပၚမွာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အာ႐ံုကို တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ေစ အႀကိမ္မ်ားစြာ ျဖစ္ေစ၊ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ လ်င္ျမန္တဲ့ အေနအထားအားျဖင့္ ျဖစ္တဲ့သေဘာကို ေဇာကိစၥလို႔ ဒီလိုေရးတယ္။
              လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးက လ်င္ျမန္တဲ့အဓိပၸါယ္ ဆိုတာကို သေဘာမက်ဘူး၊ သေဘာမက်လို႔ သူ႔ရဲ႕ ပရမတဒီပနီထဲမွာ လ်င္ျမန္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္မဟုတ္ဘူး၊ “ဇဝန - ေဇာဆိုတာ အရွိန္အဟုန္” လို႔ အဓိပၸါယ္၊ အရွိန္ေကာင္းတယ္ေပါ့၊ က်န္တဲ့စိတ္ေတြနဲ႔ မတူဘူး၊ အရွိန္ရွိတယ္၊ ဆိုပါစို႔- မိုးႀကိဳးမ်ားလိုပဲ အရွိန္အဝါ ျပင္းထန္တယ္ေပါ့၊ ေဇာစိတ္ဟာ အရွိန္အဟုတ္ရွိတယ္၊ တစ္ႀကိမ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွစ္ႀကိမ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျဖစ္တဲ့အႀကိမ္က အဓိက မဟုတ္ဘူး၊ ေႏွးတာ ျမန္တာလည္း အဓိက မဟုတ္ဘူး၊ စိတ္ဆိုတာ အေႏွးအျမန္ အတူတူပဲ၊ ေဇာစိတ္က ပိုျမန္တယ္လို႔ ဒီလိုဆိုတာ မဟုတ္ဘူး၊ အာ႐ံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီေးတာ့ အရွိန္အဟုန္ ေကာင္းတဲ့စိတ္လို႔ - ဒီလိုဆိုတယ္၊ “အရွိန္အဟုန္ေကာင္းတဲ့ကိစၥကို ေဆာင္ရြက္လုိ႔ - ေဇာကိစၥ”။
              ၾကည့္ေလ . . . အာ႐ံုနဲ႔ေတြ႔လိုက္လုိ႔ ခုနက မ်က္စိက ျမင္တဲ့အာ႐ံုက ကိုယ္ႏွစ္ၿခိဳက္တဲ့ အာ႐ံုဆိုလို႔ရွိရင္ အရွိန္အဟုန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ တြယ္တာတယ္, တပ္မက္တယ္, လိုခ်င္တယ္ ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္၊ အဲဒါက်ေတာ့ ေလာဘေဇာ ေစာၿပီေပါ့၊ ကိုယ္မလိုခ်င္တဲ့ အာ႐ံုဆိုရင္ ေဒါသေဇာဆိုတဲ့ မုန္းတီးတယ္, ရြံရွာတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚတာေပါ့၊ ဒီလိုျဖစ္လာတယ္။
              ေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြကို ကုသိုလ္ေဇာေတြေခၚတယ္၊ အာ႐ံုကို အမွီျပဳၿပီးေတာ့ ကုသိုလ္ေဇာေတြ ေစာလာတယ္၊ ဥပမာ- ပန္းကေလးတစ္ပြင့္ ျမင္လုိက္တာနဲ႔ အဲဒီ ပန္းကေလးဆိုတဲ့ အာ႐ံုေပၚမွာ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ပုဂၢဳိလ္က်ေတာ့ “ပန္းကေလးက လွလိုက္တာ၊ ေခါင္းေပၚပန္လုိက္ဦးမယ္” သို႔မဟုတ္ “စားပြဲေပၚအလွထားလိုက္ဦးမယ္” ဆိုတဲ့ အေတြးေတြ ျဖစ္လုိ႔ရွိရင္ ခံစားဖို႔ ေတြးတာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေလာဘေဇာ ေစာတာေပါ့၊ တခိ်ဳ႕က်ေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ဘူး၊ “ပန္းကေလးက လွလိုက္တာ၊ ဘုရားတင္ဦးမွပဲ” လို႔ စဥ္းစားလုိက္လို႔ရွိရင္ ကုသိုလ္ေဇာ ေစာျပန္ေရာ၊ ကုသိုလ္စိတ္ေလး ဝင္လာတာ၊ အဲဒါ  အရိွန္အဟုန္နဲ႔ျဖစ္တဲ့ စိတ္ကေလး- အဲဒီစိတ္က energy ရွိတယ္၊ ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ေဇာ စိတ္ဟာ အာ႐ံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တပ္မက္တာလည္း သူတို႔ပဲ၊ မုန္းတီးလာတာလည္း သူတို႔ပဲ၊ တပ္မက္မႈကင္းတာလည္း သူတို႔ပဲ၊ မုန္းတီးမႈကင္းတာလည္း သူတုိ႔ပဲ။
              ဒီေဇာစိတ္ေတြက ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ သဘာဝ အားေလ်ာ္စြာ အျခားအေၾကာင္းေတြကို အမွီျပဳၿပီးေတာ့ ေဇာစိတ္ေတြ ေစာၾကတယ္။ ဒီ ေဇာစိတ္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပီးေတာ့လာတဲ့ ေစတနာေတြက ကံအရာေျမာက္သြားၾကတယ္၊ က်န္တဲ့ ေစတနာေတြကို “ကမၼပစၥေယာ” လို႔ ေဟာေပမယ့္လို႔ ကုသိုလ္အကုသိုလ္ ေဇာစိတ္ေတြနဲ႔ ယွဥ္တြဲလာတဲ့ ေစတနာကသာလွ်င္ အရွိန္အဟုန္ရွိတယ္၊ အရွိန္အဟုန္ဆိုတာ အက်ိဳးကို ထုတ္လုပ္တဲ့ စြမ္းရည္သတိၱေတြ ရွိတယ္ေပါ့၊  အရွိန္ရွိတယ္၊ အဟုန္ရွိတယ္၊  ဇဝနဆိုတာ အရွိ္အဟုန္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ယူရမယ္ေပါ့။ အရွိန္အဟုန္ ရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ဘဝတစ္ခုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ စြမ္းရည္သတိၱေတြထက္တဲ့ ေစတနာစြမ္းအားေတြ ေဇာစိတ္ေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။
   
              အဲဒီေဇာစိတ္ေတြ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ အရွန္အဟုန္ရွိတဲ့ စိတ္ရဲ႕ ေနာက္ကေန လိုက္ၿပီးေတာ့ အရွန္အဟုန္ရွိတဲ့ စိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုကို ဆက္ခံၿပီးေတာ့ ရယူတဲ့စိတ္ကိုေတာ့ တဒါ႐ံုစိတ္လို႔ ေခၚတယ္။ တဒါရမၼဏ တ + အာရမၼဏ ‘တ’ ဆိုတာ ေဇာစိတ္ရဲ႕ ‘အာရမၼဏ အာ႐ံုကို ယူတဲ့စိတ္လို႔ - ဒီလိုအဓိပၸါယ္ရတယ္။ ေဇာရဲ႕ အာ႐ံုကုိ  ဆက္ခံတဲ့စိတ္လို႔ ဒီလိုေျပာတာ၊ သူ ယူေနက်အာ႐ံုကုိ မယူဘဲနဲ႔ ေဇာရဲ႕  အာ႐ံုကို ေနာက္ကလုိက္ၿပီးယူတာ၊ လူေတြက တစ္ခုခုစားၿပီးလို႔ရွိရင္ အရသာ မခံဘူးလား၊ မ်ိဳခ်ၿပီးတဲ့ေနာက္ အရသာ မခံေနေပဘူးလား၊ အဲဒါမ်ိဳးလိုပဲ တဒါ႐ံုဆိုတာ အရွိန္အဟုန္ ေနာက္ကေန လုိက္သြားတဲ့စိတ္ကိုေျပာတာ။
              စာေပမွာေတာ့ ဥပမာေပးထားတယ္၊ အရွိန္နဲ႔ ဆန္တက္သြားတဲ့ ေမာ္ေတာ္ဘုတ္ရဲ႕ေနာက္ကို ေရထဲမွာ ေမ်ာေနတဲ့ ေဗဒါပင္လို ဟာေလးမ်ိဳးေတြက ေရစီးေနာက္မလုိက္ဘဲနဲ႔ အဲဒီ ေမာ္ေတာ္ဘုတ္ေနာက္ အရွိန္ေလးနဲ႔ လိုက္ပါသြားတာမ်ိဳး မရွိဘူးလား၊ အရွိန္ျပင္းလို႔ ပါသြားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေလးပါပဲ၊ အဲဒါကို တဒါရမၼဏ လို႔ ေခၚတာပဲ၊ ‘တ’ ဆိုတာ ေဇာရဲ႕ အာ႐ံုကိုပဲ, ‘အာရမၼဏ’ က အာ႐ံုျပဳတယ္လို႔ ေျပာတာ။
                   အဲဒီစိတ္က မဟာဝိပါတ္စိတ္ ၈-ခုနဲ႔ သႏီၱရဏ ၃-ခု၊ ေပါင္းလိုက္တဲ့အခါ ၁၁-ခု။ ဒီ အဆင္းအာ႐ံုေလးနဲ႔ စပ္ၿပီးေတ့ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့စိတ္ေတြဟာ ဒါ အာ႐ံုေလးတစ္ခုတည္းေပၚမွာ စိတ္ေတြ အမ်ားႀကီး အလုပ္လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေျပာတာ၊ ဒါနဲ႔တင္ အမ်ားႀကီး အလုပ္လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေျပာတာ၊ ဒါနဲ႔တင္ၿပီးၿပီလားဆိုေတာ့ မၿပီးေသးဘူး၊ ဒီစိတ္နဲ႔တင္ မၿပီးေသးဘူး၊ ဒါမ်ိဳးေတြ ေနာက္ထပ္, ထပ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ဦးမယ္၊ ဒီအာ႐ံုေလးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မေနာဒြါရမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ လာဦးမယ္၊ ဘာေတြ လာမွာတုန္းဆိုရင္ မေနာဒြါရမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ လာဦးမယ္၊ ဘာေတြ လာမွာတုန္းဆိုရင္ မေနာဒြါရာဝဇၨန္း၊ ဒီအာ႐ုံဘက္ကို ထပ္မံၿပီး လွည့္ေပးဦးမယ္။
                   မေနာဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ကေလး တစ္ခါ ေပၚလာျပန္တယ္၊ ေပၚလာၿပီးရင္ ေဇာစိတ္ေတြ ေပၚလာဦးမယ္၊ တဒါ႐ံုေတြေပၚလာမယ္၊ ေနာက္တစ္ခါထပ္ၿပီးေတာ့ ဦးလွည့္ေပးဦးမယ္၊ ေဇာစိတ္ေတြ ေပၚမယ္၊ တဒါ႐ံုေတြ ေပၚမယ္၊ ေနာက္တစ္ခါ ထပ္ဦးလွည့္ေပးျပန္ဦးမယ္၊ ေလးခါေလာက္ လွည့္လိုက္တဲ့အခါ က်မွ “ေၾသာ္ - ဒါ ပန္းပဲ” ဆိုတာ သိတာ၊ သို႔ေသာ္ စိတ္ဆိုတာအလြန္လ်င္ျမန္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ခုျမင္ရင္ အခုသိတယ္လို႔ ထင္ၾကတာ။
                   ေကာင္းၿပီ အဲဒီထဲမယ္ - အဆင္းအာ႐ံုဆိုတဲ့ အာ႐ံုေလးတစ္ခုကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ စိတ္ေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ျဖစ္သြားရလဲ- စဥ္းစားၾကည့္၊ ထုစိတ္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတ့ အလုပ္လုပ္တဲ့ စိတ္ေတြဟာ (နံပတ္တစ္) ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္၊ သူ႔ရဲ႕ကိစၥကဘာလဲ၊ အာဝဇၨန္းကိစၥ- ဆင္ျငခ္ေပးချင္း၊ အာ႐ံုကို ဆင္ျခင္ေပးျခင္း၊ အာ႐ံုဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးျခင္း ဆိုတဲ့ကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၂) စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္က ျမင္ျခင္းကိစၥ၊  စာေပလို ဒႆနကိစၥ၊ အျမင္ကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၃) သမၸဋိစိၦဳင္းက လက္ခံတာ၊ လက္ခံတဲ့ကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၄) သႏီၱရဏ က စံုစမ္းတာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စံုစမ္းျခင္းကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၅) ဝု႒ပနက ခြဲျခားသတ္မွတ္တာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ခြဲျခားသတ္မွတ္ျခင္းကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၆-) ဇဝနက အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ အာ႐ံုႏွင့္ဆက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေသာေၾကာင့္ အရွိန္အဟုန္ကိစၥ၊ (နံပါတ္ ၇) တဒါရမၼဏက ထိုေဇာရဲ႕ အာ႐ံုကို ဆက္ခံမႈဆိုတဲ့ တဒါ႐ံုကိစၥ။
                   ေဟာ . . . ကိစၥေပါင္း ဘယ္ေလာက္ရွိသြားၿပီလဲ၊ ဒါေတြက စိတ္ရဲ႕ ကိစၥေတြပဲ၊ အာဝဇၨန္းကိစၥ - ဆင္ျခင္တဲ့ကိစၥ၊ ျမင္ျခင္းကိစၥ၊ လက္ခံျခင္းကိစၥ၊ စံုစမ္းျခင္းကိစၥ၊ ခြဲျခားသတ္မွတ္ျခင္းကိစၥ၊ အရွိန္အဟုန္ျဖစ္ေပၚျခင္းကိစၥ အာ႐ံုကို ဆက္ခံျခင္းကိစၥ ေပါင္း ၇-ခု ျဖစ္တယ္။
                   အဲဒီအထဲမွာ အသံအာ႐ံု ဆိုလို႔ရွိရင္ ၾကားျခင္းဆိုတဲ့ ေသာတဝိညာဏ္စိတ္လာမယ္၊  ၾကားျခင္းကိစၥ ျဖစ္မယ္၊ အန႔႔ံဆိုလို႔ရွိရင္  နမ္း႐ွဴျခင္းကိစၥ၊ အရသာ ဆုိလို႔ရွိရင္ လ်က္ျခင္းကိစၥ၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု ဆိုလို႔ရွိရင္ ထိျခင္းကိစၥ၊ ဒီကိစၥေတြ လာလိမ့္မယ္၊ အဲဒီေတာ့ ခုနထဲမယ္ - ၾကားျခင္းကိစၥ- သာဝနကိစၥ၊ နမ္း႐ွဴျခင္းကိစၥ - ဃာယနကိစၥ၊ လ်က္ျခင္းကိစၥ - သာယနကိစၥ၊ ထိေတြ႔ျခင္းကိစၥ-ဖုသနကိစၥ၊ ခုနကထဲကို ဒီ ၄-ခု ထည့္လိုက္လို႔ရွိရင္ ခုနက ၇-ခု၊ အခု ၁၁-ခု ျဖစ္သြားၿပီ၊ ဒါ စိတ္ရဲ႕ function ေတြကို ေျပာတာေနာ္။
                   ကိစၥ ၁၄-ခုကို စာအတိုင္း ေရးျပေနရင္ မမွတ္မိမွာစိုးလုိ႔ အခု ဒါ သူ႔ရဲ႕ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အာ႐ံုနဲ႔ ၾကည့္လိုက္လို႔ရွိရင္ ဒီစိတ္သဘာဝေတြ ေပၚလာတယ္ မဟုတ္လား။
                   ကဲ၊ ကိစၥ ၁၁-ခု ရွိသြားၿပီ၊ ၁၁-ခုထဲမွာ ဘာက်န္ေနတုန္းဆိုရင္ လူ႔ဘဝစလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဟိုဘဝက ဘဝတစ္ခု အၿပီးသတ္သြားလို႔ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေသသြားလိုက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ အတိတ္ကံက ခ်က္ခ်င္း အခြင့္အေရးရၿပီးေတာ့ အက်ဳိးတစ္ခုကို ထုတ္လုပ္လိုက္တယ္၊ ဘဝတစ္ခုကို ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ထုတ္လုပ္လုိက္တယ္ အဲဒီလို ဆက္စပ္တဲ့ကိစၥကို ဘာေခၚတုန္းဆိုရင္ ပဋိသႏီၶကိစၥတဲ့၊ ဘဝတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ျပတ္မသြားေအာင္ ဆက္ေပးျခင္းကိစၥ၊ ဟိုဘဝကေသလို႔ စုတိဆိုတဲ့ စိတ္ေလး ခ်ဳပ္လိုက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ စုတိဆိုတဲ့ စိတ္ကေလး မက်မခ်င္း ကံအသစ္က အခြင့္အေရးမရေသးဘူး၊ စုတိ ဆိုတာေလးလည္းၿပီးေရာ သူ႔ရဲ႕ကိစၥေတြလည္း ၿပီးေရာ။
                   ေနာက္က ကံအသစ္က ဝင္လာၿပီး ခ်က္ခ်င္း ပဋိသေႏၶထုတ္လုပ္လုိက္တယ္၊ အဲဒီ စုတိနဲ႔ ပဋိသေႏၶၾကားမွာ ျပတ္မသြားေအာင္၊ ဘဝတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ျပတ္မသြားေအာင္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ဆက္စပ္ေပးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ‘ပဋိ’ဆိုတာ ျပန္၍၊ ‘သႏိၶ’ ဆိုတာ စပ္တာတဲ့၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အဂၤလိပ္လို႔ ျပန္တဲ့အခါက်ေတာ့ Relinking consciousness – Relinking function- ျပန္ဆက္စပ္တဲ့ကိစၥ၊ ဒါ ပဋိသေႏၶကိစၥ၊ အဲဒီကိစၥတစ္ခု ထည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ၁၂-ခု ျဖစ္မသြားဘူးလား။
                   တစ္ခါ အဲဒီပဋိသေႏၶကိစၥၿပီးတ့ဲ အခါက်ေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘဝတစ္ခုဟာ စဥ္ဆက္မျပတ္ေအာင္ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ေပးေနတဲ့ စိတ္ေတြက ဘဝင္စိတ္လို႔ေခၚတယ္၊ ဘဝဂၤ - ဘဝ+အဂၤ-ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနမႈကို ေဆာင္ရြက္ေနေသာေၾကာင့္ သူတို႔ကို ဘဝဂၤကိစၥ လို႔ ေခၚတယ္။
                   ေနာက္ဆံုးမွာ ကံတစ္ခုရဲ႕ အက်ိဳးတစ္ခုကို လံုးဝရပ္ဆိုင္းပစ္လုိက္ၿပီး ဘဝတစ္ခုကို အဆံုးသတ္လိုက္တဲ့ စိတ္က်ေတာ့ စုတိတဲ့၊ အဲဒါက်ေတာ့ စဝနကိစၥ၊ ေရြ႕ေလ်ာျခင္းကိစၥ၊ ေပါင္းလိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ကိစၥ ၁၄-ခုတဲ့။
                   အဲဒီကိစၥေတြကို ဘယ္သူက ေဆာင္ရြက္တာတုန္းဆိုေတာ့ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာစိတ္ေတြက ေဆာင္ရြက္တာ။ လူေတြရဲ႕ သႏၱာန္မွ ျဖစ္ေနတဲ့ စိတ္ေတြဟာ အလကားေနၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒို႔ တေတြသာ မအားဘဲနဲ႔ ထမင္းခ်က္ရတယ္၊ အဝတ္ေလ်ာ္ရတယ္၊ ကိုယ့္ကိစၥေတြ ရွိေနတယ္လို႔ထင္တာ၊ စိတ္ကလည္း လုပ္ေနရတာပဲ၊ သူ႔ကိစၥသူ လုပ္ေနရတာခ်ည္းပဲ၊ အကုန္လံုး၊ ရပ္နားေနရတယ္ မရွိဘူး၊ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ function ေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနရတာ၊ အကုန္လံုး ဘယ္အရာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ function ေတြ သူ ရွိေနတာခ်ည္းပဲ။
                   ေမာ္ေတာ္ကားေလးတစ္စီး ၾကည့္လိုက္ဦးမလား၊ ထုိေမာ္ေတာ္ကား မွာလည္း function ေတြ မရွိဘူးလား၊ ရွိတာပဲ၊ Petrol ကလည္း petrol function - လုပ္ရတာပဲ၊ Engine ကလည္း engine function -လုပ္ရတာပဲ၊ Battery ကလည္း battery ရဲ႕  function - အလုပ္လုပ္ရတာပဲ၊ Wheel ကလည္း wheel ရဲ႕ function ပဲ၊ Body ကလည္း Body function ပဲ၊ Driver ကလည္း driving လုပ္ရတာတဲ့ function ပဲ၊ Function ေတြ အကုန္ေပါင္းလိုက္တဲ့ အခါက်မွ အက်ိဳးတစ္ခု ျဖစ္တာေလ။
                   အခုလည္း စိတ္ေတြအားလံုးဟာ ေပါင္းၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္တာ မေပၚလြင္ဘူးလား၊  အဲဒီေတာ့ အနိစၥသေဘာေရာ မထင္ရွားဘူးလား။ ျမင္လိုက္တဲ့ အာ႐ံုေလးတစ္ခုအတြက္ လုပ္လိုက္ၾကရတာ မနည္းဘူး၊ ဘာနဲ႔ ဥပမာတူတုန္းဆိုေတာ့ ပုရြက္ဆိတ္ေတြစုၿပီး ထမင္းလံုးေလး ခ်ီသြားသလိုပဲ၊ ပုရြက္ဆိတ္ေတြကမွ အေကာင္ေတြအမ်ားႀကီး ျမင္ရဦးမယ္၊ စိတ္ေတြက တစ္ခုၿပီးတစ္ခု။ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ဖ်က္, ဖ်က္နဲ႔ ကိုယ့္ကိစၥကိုယ္ လုပ္သြားလုိက္ၾကတာၾကည့္- ရပ္နားရသလားဆိုေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ ရပ္နားမသြားတယ္ မရွိဘူး။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၉၉-၁၀၇ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(င) ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၁၃) {သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု၊ အပိုင္း(ခ)}



သတိထားရမည့္အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ခ)
                   ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် လူေတြဟာ ဒီအာ႐ံုေတြေနာက္ လိုက္ေနၾကတာ၊ လူေတြရဲ႕စိတ္ဟာ ဘယ္အာ႐ံုနဲ႔ ေပ်ာ္ေနတုန္းဆိုေတာ့ အျမင္အာ႐ံုနဲ႔ ေပ်ာ္တယ္၊ အသံအာ႐ံုေတြနဲ႔ ေပ်ာ္တယ္၊ အသံဆိုတာ အမ်ိဳးစံုလုပ္ၿပီး ေပ်ာ္တယ္ေလ။ ႐ိုး႐ိုးတန္းတန္း အသံမွာ မေပ်ာ္ရတဲ့အခါက်ေတာ့ Hip Hop ဆိုတဲ့ အသံနဲ႔ ေပ်ာ္တယ္၊ လူ႔စိတ္ဟာ ေတာ္ေတာ္ဆန္းတယ္၊ “ဂ်ိမ္းဂ်ိမ္း” ဆိုတာမွ နားေထာင္ခ်င္တယ္၊ အဲဒီလို လူရဲ႕စိတ္ဟာ မ်က္စိနဲ႔ျမင္ရတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ ေပ်ာ္တယ္၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးၾကည့္တယ္၊ အမ်ိဳးမ်ိဳး ဖန္တီးယူတယ္၊ ၾကည့္ေလ - ဒီဇိုင္းေတြ ထုတ္လုပ္လုိ႔ကို မေလာက္ဘူး၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ဆုန္းဆိုေတာ့ ဒီအဆင္ကေလးက လွတယ္၊ ဒီအကြက္ကေလးက လွတယ္၊
 ဒီ ဒီဇိုင္းကေလးက လွတယ္နဲ႔ ဆုိၿပီးေတာ့ ဒီဇိုင္းလွတာကို လုိက္ရွာၿပီးေတာ့ မ်က္စိက ႀကိုက္တျ့အေရာင္လုက္ရွာေနာ၊ အေရာင္ဆို အမ်ိဳးမ်ိဳးစပ္ၿပီးေတာ့၊ ဒီအေရာင္က အနီရဲႀကီး, မႀကိဳက္ဘူး၊ အနီေလးနဲ႔ ဘာေလးနဲ႔ စပ္ထားမွ၊ စပ္တဲ့ အေရာင္ေတြ လုိက္ရွာ၊ ဆံုးကို မဆံုးႏိုင္ဘူး၊ ဒီအာ႐ံုေတြေပၚမွာ လုိက္စားေနပံုကိုၾကည့္၊ အသံဆိုရင္လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ႐ိုး႐ိုးအသံဆိုရင္ နားမေထာင္ခ်င္ဘူး၊ ခုန “ေဂ်ာင္းေဂ်ာင္းဂိ်မ္းဂ်ိမ္း” အသံဆိုရင္ တစ္ကိုယ္လံုးေတာင္ လႈပ္လာလိမ့္ဦးမယ္၊ ေခါင္းကေလးေတြၿငိမ့္၊ ေခါင္းၿငိမ့္႐ံုတင္ မကဘူး၊ တစ္ကိုယ္လံုးေတာင္ ရမ္းထြက္လာတယ္။

                   ထို႔အတူပဲ ရသာ႐ံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အစားေတြ တီထြင္ၾကတယ္၊ ဟို ဟိုတယ္က တစ္မ်ိဳး၊ ဒီ ဟိုတယ္က တစ္မ်ိဳး၊ ဒီစားေသာက္ဆိုင္က တစ္မ်ိဳး၊ ဟို စားေသာက္ဆိုင္က တစ္မ်ိဳး၊  အိမ္က ထမင္းဟင္းနဲ႔ မလံုေလာက္လို႔ ေၾကးအိုးတို႔ ဘာတို႔ ဒါေတြကလည္း တစ္မ်ိဳး၊ အဲဒီလို ရသာ႐ံု ေနာက္လိုက္ရ၊  ရသာစံု အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ခံစားတာ၊ လူ႔ရဲ႕စိေတြ ဆန္းျပားပံုကို ေျပာပါတယ္၊ အာ႐ံုေတြနဲ႔ သြားလာပံုကိုၾကည့္၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း ဝတ္ထားတဲ့အဝတ္ရဲ႕ ႏူးညံ့မႈ ေအးမႈ အထိအေတြ႔ေကာင္းမႈ၊ ေနရာထိုင္ခင္းေတြ ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း settee တို႔ အိပ္ရာတို႔ ဆိုဖာတို႔ ေကာင္းတာ မေကာင္းတာ၊ ဒါေတြကို ၾကည့္ၿပီး လူေတြက ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ထိေတြ႔ အာ႐ံုခံစားမႈ ဆိုတာေတြနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ေနတယ္ဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္လုိက္စမ္းပါ။
                   တစ္ကမာၻလံုးဟာ ႐ူပါ႐ံု သဒၵါ႐ံု ဂႏၶာ႐ံု ရသာ႐ံု ေဖာ႒ဗၺ႐ံုေနာက္ လုိက္ေနတယ္ဆိုတာ မထင္ရွားဘူးလား။ အမ်ိဳးအမည္ေတြ ဘယ္ေလာက္ေျပာေျပာ ဒီ ၅-မ်ိဳးပဲ မဟုတ္လား၊ ဒီ ၅-မ်ိဳးပဲ ရွိတာပဲ။ နာမည္ေတြ ဘယ္လိုေပးထားထား မဆံုးႏိုင္ေအာင္၊ Super Market ထဲဝင္လုိက္လို႔ နာမည္ေတြ ဘယ္လိုေပးေန ေပးေန ခ်ံဳ႕ၾကည့္လုိက္လုိ႔ရွိရင္ ေဟာဒီအာ႐ံု ၅-ပါးပဲ။
                   ေနာက္ထပ္အာ႐ံုေတြ က်န္ေသးလားလို႔ဆိုရင္ က်န္ေသးတယ္၊ ဓမၼာ႐ံု တဲ့၊ က်န္တာေတြကို ဓမၼာ႐ံု ဆုိၿပီးေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက စုၿပီး သဘာဝအာ႐ံုအေနနဲ႔ ေဟာထားတာ။ ဘာျဖစ္လုိ႔တုန္းဆိုရင္ မ်က္စိနဲ႔လည္း ျမင္လို႔မရဘူး၊ နားနဲ႔လည္း နားေထာင္ၿပီးေတာ့ ၾကည့္လို႔မရဘူး၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔လည္း နမ္း႐ွဴၾကည့္လုိ႔မရဘူး လွ်ာနဲ႔လည္း လွ်က္ၾကည့္လို႔ မရဘူး၊ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔လည္း ထိၿပီးေတာ့ ၾကည့္လုိ႔မရဘူး၊ ဒီလိုအာ႐ံုမ်ိဳးေတြကလည္း ရွိေသးတယ္၊ ဒီအာ႐ံုေတြကို အားလံုး ဓမၼာ႐ံုဆိုၿပီးေတာ့ အကုန္ထည့္ထားတယ္၊ ေပါင္းလိုက္ေတာ့ အာ႐ံု ၆-ပါး ေပါ့။
                   ႐ူပါ႐ံု သဒၵါ႐ံု ဂႏၶာ႐ံု ရသာ႐ံု ေဖာ႒ဗၺာ႐ံုဆိုတဲ့ အာ႐ံု ၅-ပါး ကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ ျဖစ္စရာ အာ႐ံုေတြခ်ညး္ပဲ မ်ားပါတယ္။ ကာမဂုတ္အာ႐ံု လို႔ေခၚတယ္၊ ကာမဂုဏ္ အာ႐ံုေတြပဲမ်ားတယ္၊ ဓမၼာ႐ံုဆိုတဲ့ အထဲမွာေတာ့ အင္မတန္ေလးနက္တဲ့ သဘာဝတရားေတြ ပါေနတယ္။
                   ဥပမာ - နိဗၺာန္ဆိုတာ ဒီဓမၼာ႐ံုထဲမွာပါတယ္၊ စိတ္နဲ႔ သိရတယ္၊ နိဗၺာန္ဆိုတာ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္လို႔မရဘူး၊ နားနဲ႔ နားေထာင္ၾကည့္လုိ႔ မရဘူး၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔ နမ္းရွဴၾကည့္လုိ႔ မရဘူး၊ လွ်ာနဲ႔ လွ်က္ၾကည့္လို႔မရဘူး၊ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ ထိၾကည့္ခ်င္လုိ႔မရဘူး၊ အင္မတန္ သိမ္ေမြ႔တဲ့စိတ္ အင္မတန္အဆင့္ျမင့္တဲ့ အသိဉာဏ္ဦးစီးတဲ့ စိတ္နဲ႔သာ သိႏိုင္တယ္၊ အဲဒီအာ႐ံုေတြ အားလံုးကို ဓမၼာ႐ံုလို႔ ေခၚတယ္။
                   စာေပအရေျကပာမယ္ဆိုရင္ ဓမၼာ႐ံုကို ၆-အုပ္စု ခြဲၿပီး ေျပထားတယ္၊ ဒါမွတ္လို႔လါယ္ေအာင္ ေျပာတာပါ၊ ပသာဒ႐ုပ္ ၅-ခု၊ သုခုမ႐ုပ္ ၁၆-ခု၊ ပသာဒ႐ုပ္ ၅-ခုဆိုတာ အာ႐ံုေတြ လာထိရာ ျဖစ္တဲ့ မ်က္စိအၾကည္၊ နားအၾကည္၊ ႏွာအၾကည္၊ လွ်ာအၾကည္၊ ကိုယ္အၾကည္ဆိုတဲ့ အၾကည္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႐ုပ္ေတြ၊  သူခုမ႐ုပ္ဆိုတဲ့ သိမ္ေမြ႔ၿပီး ေတြ႔ထိစမ္းသပ္လို႔မရတဲ့ သိဖို႔ခက္ခဲ့တဲ့႐ုပ္ ၁၆-ခု ရယ္၊ အဲဒါေတြဟာ ဓမၼာ႐ံုပဲ။
 . . . .
                   ေနာက္တစ္ခုက -  စိတ္အားလံုးဟာ ဓမၼာ႐ံုထဲမွာပါတယ္၊ စိတ္ကလည္း စိတ္ရဲ႕အာ႐ံု ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို သတိထားပါ၊ ေရွ႕စိတ္ကို ေနာက္စိတ္က သိႏိုင္တယ္၊ ဟို မျဖစ္ေပၚေသးတဲ့ စိတ္ေတြ ျဖစ္ၿပီးသားစိတ္ေတြ, သူတစ္ပါးစိတ္ေတြ - စိတ္ကိုလည္း စိတ္က ျပန္ၿပီး အာ႐ံုျပဳတယ္၊ စိတ္အားလုံးဟာလည္း ဓမၼာ႐ံုထဲမွာ ပါတယ္ ဆိုတာကို မွတ္ထားပါ။ ေစတသိက္ေတြကုိလည္း စိတ္က အာရံုျပဳလုိ႔ ရတယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္ ေစတသိက္ဟာလည္း ဓမၼာ႐ံုထဲမွာ ပါတယ္၊ နိဗၺာန္ခႏၶာ ၅-ပါး ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလို႔ ဒုကၡဇာတ္သိမ္းသြားတဲ့ အၿငိမ္းဓာတ္နိဗၺာန္ကလည္း စိတ္နဲ႔သိႏိုင္တာျဖစ္လို႔ စိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုပဲ။ အာ႐ံု ၆-ပါးထဲက ဓမၼာ႐ံုထဲမွာထည့္ထားတယ္။ ေနာက္ဆံုးေလာကီလူေတြ အမ်ားအသိအမွတ္ျပဳၿပီး ေခၚေဝၚထားတဲ့ ပညတ္အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့၊ အဲဒီပညတ္အမ်ဳးိမ်ိဳးဟာလည္း အာ႐ံု ၆-ပါးထဲ ဓမၼာ႐ံုထဲမွာ ပါတယ္၊ ဒါ စိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုေတြ ဆိုတာပဲ၊ ဒီစိတ္ရဲ႕ အာ႐ံု ၆-ပါးကို ပ႒ာန္း ၂၄-ပစၥည္းမွာ “အာရမၼဏပစၥေယာ” လို႔ ေဟာတာပါ၊ အဲဒီ အာ႐ံု မပါဘဲနဲ႔ ဘယ္ေတာ့မွ စိတ္မျဖစ္ဘူး၊ စိတ္ရွိေနရင္ အာ႐ံုရွိတယ္ဆိုတာ မွတ္သားထားရမယ္။
                   ေနာက္ဆံုး အိပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ စိတ္ရွိတယ္၊ စိတ္ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒီအိပ္ေနတဲ့စိတ္မွာလည္း အာ႐ံုရွိတယ္လို႔ သိရတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က unconsciousness ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာၾကတယ္။ ဒါဗုဒၶဘာသာအသံုးေတာ့မဟုတ္ဘူး၊ unconsciousness - မသိစိတ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာၾကေသးတယ္၊ အဲဒါ တျခားအဓိပၸါယ္နဲ႔ ေျပာၾကတာ၊ အဘိဓမၼာနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ေဝါဟာရေတာ့မဟုတ္ဘူး၊ မသိစိတ္ဆိုတဲ့ စကားလံုးက၊ မသိစိတ္ဆိုတာ တစ္ခါတစ္ရံ က်ေတာ့ လူက အသိရွိရွိ သတိရွိရွိလုပ္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ မသိစိတ္က လုပ္ေနတယ္လို႔ ဒီလို လူေတြက ေျပာေလ့ရွိတယ္။
                   စိတ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ မသိစိတ္ဆိုတာ မရွိဘူး၊ စိတ္မွန္ရင္ သိတာခ်ည္းပဲ၊ အာ႐ံုကို သိတာခ်ည္းပဲ၊ အာ႐ံုကို သတိတက္တဲ့ သေဘာကို စိတ္လို႔ေခၚတာ၊ အာ႐ံုမရွိဘဲ စိတ္မျဖစ္ဘူး၊ စိတ္ရွိလ်က္နဲ႔ အာ႐ံု မသိဘူးဆိုတဲ့ အာ႐ံုမဲ့စိတ္ဆိုတာ ဘယ္မွာမွ မရွိဘူး၊ အာ႐ံုနဲ႔စိတ္သာရွိတယ္၊ စိတ္ဟာ အမွီမရွိဘဲ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္၊ အာ႐ံုမရွိဘဲနဲ႔ ဘယ္ေတာ့မွမျဖစ္ဘူး။
                   အဘိဓမၼာသမိုင္းမွာ “အာ႐ံုမဲ့စိတ္” ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆတစ္ရပ္ေပၚခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒါကို တားျမစ္လို၍ ‘အာရမၼဏံ စိေႏၲတီတိ’ စိတၱံလို႔ ဆိုတာ။ ‘အာရမၼဏ ဝိဇာနန လကၡဏာ’အရစိတ္မွန္ရင္ အာ႐ံုကိုသိတဲ့ လကၡဏာရွိတယ္လို႔ ေျပာတဲ့ေနရာမွာ အာ႐ံုကိုသိတယ္လို႔ ေျပာလိုက္သျဖင့္ အာ႐ံုမရွိဘဲနဲ႔ စိတ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ အယူအဆကို တားျမစ္တယ္လို႔ ဋီကာေက်ာ္က်မ္းမွာ ဆိုထားတာရွိတယ္။
                   ဒါေၾကာင့္မို႔ အာ႐ံုမဲ့စိတ္ဆိုတာ ဘယ္ေတာ့မွမရွိဘူး၊ အာ႐ံုနဲ႔ စိတ္သာရွိတယ္။ ကိုယ့္စိတ္ကေလးက တစ္ခါတစ္ရံက်ေတာ့ ကမၼ႒ာန္းထိုင္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ႀကံဳရင္ႀကံဳတက္တယ္၊ ထြက္ေလ ဝင္ေလ မွတ္ၿပီးေတာ့ ကမၼ႒ာန္းထိုင္၊ သမာဓိကေလး ရလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ထြက္ေလဝင္ေလက ရပ္သြားသလို ကိုယ့္ရဲ႕သမာဓိစြမ္းအားေတြ ဝီရိယစြမ္းအားေတြက နည္းသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ထြက္ေလ ဝင္ေလေလးက ေပ်ာက္သြားေတာ့ စိတ္ေလးက သူလုပ္ကိုင္ေနက် အာ႐ံုေလး မရွိေတာ့ဘဲ အာ႐ံုမဲ့စိတ္လို႔ တခ်ိဳ႕က ထင္ၾကတယ္။ မဟုတ္ဘူး၊ အဲဒီ မရွိတာကိုပဲ သိေနတာဟာ စိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုပဲ။
                   ထြက္ေလဝင္ေလေလး ရပ္ေနတာကို သိေနတာကိုက သူ႔ရဲ႕ အာ႐ံုတစ္ခုပဲ၊ အဲဒီေတာ့ “အာ႐ံုမဲ့စိတ္” ဆိုတာ မရွိဘူး၊ အာ႐ံုနဲ႔ ကင္းၿပီးေတာ့ ျဖစ္တဲ့စိတ္လညး္ လံုးဝမရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဟာ ေဟာဒီ အာ႐ံု ၆-မ်ိဳးထဲက တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ မကင္းမကြာျဖစ္လုိ႔ “အာရမၼဏပစၥေယာ” လို႔ ျမတ္စြာဘုရားက ဒီလိုေဟာထားတာ ျဖစ္တယ္။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၈၈-၉၃ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ဂ) ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၁၄) {သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု၊ အပိုင္း(ဂ)}



သတိထားရမည့္အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ဂ)
ေကာင္းၿပီ၊ စိတ္ဟာ အာ႐ံုေတြနဲ႔ ျဖစ္ေပမယ့္ စိတ္တိုင္း စိတ္တိုင္းဟာ အာ႐ံုအားလံုးကို ရယူႏိုင္စြမ္းမရွိပါဘူး၊ သူလက္လွမ္းမွီသေလာက္ပဲ သူ ယူလို႔ရတယ္၊ လူေတြရဲ႕ ပကတိ မ်က္စိလိုပဲ၊ မ်က္စိရွိေပမယ္လို႔ မ်က္စိရွိတိုင္း အကုန္လံုး ျမင္ႏိုင္စြမ္းရွိတာ မဟုတ္ဘူး၊ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦးလည္း ျမင္ႏိုင္စြမ္းခ်င္း မတူဘူးေပါ့၊ သူ႔အတိုင္းအတာ နယ္ပင္အတြင္းမွာသာ မ်က္စိက အျမင္အာ႐ံုတစ္ခုကို ယူႏိုင္တယ္၊ နားကလည္း သူ႔အတိုင္းအတာ နယ္ပယ္တစ္ခု အတြင္းမွာသာ ဖမ္းယူႏိုင္စြမ္းရွိတယ္၊ ႏွာေခါင္းကလည္း အတိုင္းအတာ အတြင္းမွာရွိတဲ့ အနံ႔ကိုသာ ဖမ္းယူႏိုင္စြမ္းရွိတယ္၊ အဲဒီေတာ့ လူေတြ လက္လွမ္းမီွတဲ့ အာ႐ံုေတြ ဆိုတာလည္း ရွိတယ္၊ စိတ္ေတြမွာလည္း လက္လွမ္းမမီွတဲ့ အာ႐ံုမျပဳႏိုင္တဲ့ အာ႐ံုေတြ ရွိေနတယ္။

                   အဲဒါ ဘာနဲ႔ နားလည္ရမလဲဆိုလို႔ရွိရင္ မ်က္စိနဲ႔ျမင္တဲ့ အျမင္အာ႐ံုတစ္ခုဟာ စကၡဳဒြါရဆိုတဲ့ မ်က္စိတံခါးက ဝင္လာၿပီးေတာ ဝတၳဳ႐ုပ္ကို ထိခိုက္လာတယ္၊ ဆက္သြယ္လာတယ္ေပါ့၊ မ်က္စိနဲ႔ျမင္လို႔ရတဲ့ အျမင္အာ႐ံုတစ္ခုသည္ မ်က္စိတံခါးက ဝင္လာၿပီး မွီရာဝတၳဳ႐ုပ္ျဖစ္တဲ့ စကၡဳပသာဒ႐ုပ္မွာ ထင္ဟပ္လာတယ္။ အဲဒီလို ထင္ဟပ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ စကၡဳဝိညဏ္စိတ္ ျဖစ္တယ္ေပါ့ေလ၊ ဒါ အဓိက စိတ္တစ္ခုထဲကို ေျပာတာ အဲဒီ မ်က္စိတံခါးကေနၿပီးေတာ့ ဝင္လာတဲ့ ျမင္စရာ အာ႐ံုဟာ စကၡဳပသာဒလို႔ ဆိုတဲ့ မ်က္လံုးေပၚမွာ ထင္ရွားေပၚလာတဲ့ အခါမွာ ျဖစ္တဲ့ စိတ္အစဥ္ေလးကို အၾကမ္းဖ်ဥ္း ေျပာျပထားတယ္။
                   အာ႐ံုအသစ္ကေလးဟာ မိမိရဲ႕ မ်က္လံုးမွာ ထင္ဟက္လာတာန႔ဲ တစ္ၿပိဳက္နက္ အဲဒီ အာ႐ံုအသစ္ကို ဖြင့္ေပးတဲ့ စိတ္ကေလးက ဘယ္သူလဲ၊ တံခါးဖြင့္ေပးလိုက္တဲ့ စိတ္က “ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္”လို႔ ေခၚတယ္။
                   အဲဒီစိတ္ကေလးက တံခါးဖြင့္ေပးလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့မွ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ က အဲဒီအဆင္းအာ႐ံုေလးကို ျမင္တယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္၊ ျမင္တယ္ဆိုတဲ့ အဆင္းအာ႐ံုမွာ သမၸဋိစိၧဳင္း ဆိုတဲ့ စိတ္က လက္ခံလိုက္တယ္၊ သႏီၲရဏစိတ္က စူးစမ္းလုိက္တယ္၊ ဝုေ႒ာဆိုတဲ့စိတ္က ခြဲျခား သတ္မွတ္လိုကတယ္၊ ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ေဇာဆိုတဲ့ စိတ္က်ေတာ့ ထိုအာ႐ံုရဲ႕ အရသာေတြကို အရွိန္အဟုတ္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ခံစားတယ္၊ တဒါ႐ံုဆိုတာ အဲဒီ အာ႐ံုကို ဆက္ၿပီးေတာ့ စၿမံဳ႕ျပန္တယ္။
                   စကၡဳဒြါရမွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ စကၡဳဒါြရိကစိတ္ေပါင္း ၄၆-ခု, ဒီမ်က္လံုးတံခါးက ဝင္လာတဲ့ အဆင္း႐ူပါ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္တဲ့စိတ္ေတြဟာ သ႐ုပ္အားျဖင့္ ေရတါက္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၄၆-ခု ရွိတယ္၊ အဲဒီ ၄၆-ခုေသာ စိတ္တို႔ဟာ ပစၥဳပၸန္႐ူပါ႐ံုလို႔ ဆိုတဲ့ ေဟာဒီ႐ူပါ႐ံုကို ျမင္ႏိုင္စြမ္းရိွၾကတယ္၊ သိၾကတယ္။ ပစၥဳပၸန္႐ူပါ႐ံုနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ သိတယ္ ျမင္တယ္လို႔  ဒီလို ေျပာရမယ္၊ စာေပအရ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ႐ူပါ႐ံုကို အာ႐ံုျပဳတယ္လို႔ ေျပာမယ္၊ အာ႐ံုျပဳတယ္ဆိုတာ ဒီအာ႐ံုေၾကာင့္ ျဖစ္ၾကတယ္လို႔ ဆိုလိုတယ္၊ ဒီအာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ၾကတယ္လို႔ ဒီလိုဆိုလိုတယ္။
                   ေကာင္းၿပီ၊ ဒီေနရာမွာ တစ္ဆက္တည္း နားလည္ဖို႔က စိတ္ေတြမွာ ေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥ ၁၄-မ်ိဳးရွိတယ္။ စိတ္ဟာ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ေဆာင္ရြက္မႈခ်င္း မတူၾကဘူး၊ မတူၾကသည့္အတြက္ေၾကာင့္ သူ႔ဆိုင္ရာ ဆုိင္ရာကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြက္ၾကတယ္၊ အဲဒီ ၁၄-မ်ိဳးထဲက အခုေျပာခဲ့တဲ့ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ကေလးကို စ,ၾကည့္ရေအာင္။
                   ဒါျဖင့္ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ဟာ သူက ကိစၥနဲ႔ နာမည္ေပးထာတာ၊ သူေဆာင္ရြက္တဲ့ ကိစၥက အာဝဇၨန္းကိစၥ၊ ပါဠိလို အာဝဇၨန၊ အာဝဇၨန ဆိုတာ ဆင္ျခင္တာ၊ အာ႐ံုဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးတာ၊ အာ႐ံုတံခါးကို ဖြင့္ေပးတာ၊ အဲဒါ သူ႔ရဲ႕ေဆာင္ရြက္မႈကိစၥေလးပဲ၊ သူလုပ္ႏိုင္တာ ဒါေလးပဲ၊ ဒါျပင္ ဘာမွ သူမလုပ္ႏိုင္ဘူးေနာ္။
                   မ်က္လံုးတံခါးကေန အဆင္းအာ႐ံုေလးက ဆက္သြယ္ၿပီး စကၡဳပသာ႐ုပ္မ်ာ လာထင္ၿပီ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ အဲဒီအာ႐ံုကို စတင္ၿပီး ရယူတာ ဘယ္သူတုန္းဆိုရင္ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းပဲ၊ အဲဒီ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈကိစၥက “အာဝဇၨန္းကိစၥ” ဆင္ျခင္ေပးျခင္းကိစၥ၊ သို႔မဟုတ္ ဦးလွည့္ေပးျခင္းကိစၥ faced to the object-objest ဘက္ကို မ်က္ႏွာလွည့္လုိက္တာ၊ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုရင္ object က အရင္ေရာက္လာတဲ့ အခုမွ အသစ္ဝင္လာတာ၊ အသစ္ဝင္လာတဲ့ဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးလုိက္တယ္၊ ဝင္လာတဲ့ object ကို အစဆံုး ဦးလွည့္ၿပီးေတာ့ ေပးလိုက္တယ္၊ ဦးလွည့္ေပးလုိက္္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ေဟာဒီအာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ စိတ္ေတြဟာ တသီတတန္းႀကီး အလုပ္လုပ္ၾကေတာ့မယ္လို႔ ေျပာတာေနာ္၊ သူက တံခါးဖြင့္လုိက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ ေဟာဒီအာ႐ံုဟာ စိတ္နဲ႔ ဆက္သြယ္မိသြားတယ္၊ ပထမဆံုး ဘယ္စိတ္နဲ႔ ေတြ႔သလဲဆုိေတာ့ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔ ေတြ႔သြားတယ္။
                   ဒါျဖင့္ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ ေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥက ဘာတုန္းဆိုေတာ့ ျမင္ျခင္းကိစၥ၊ “ဒႆနကိစၥ” လို႔ ေျပာတာ၊ ျမင္တယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာေလးတစ္ခုပဲ ရွိတယ္၊ အဲဒိ ျမင္ျခင္းကိစၥကို စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္က ေဆာင္ရြက္ၿပီးလွ်င္ သူခ်ဳပ္သြားေရာ။
                   ခုနက ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ ကလည္း တံခါးဖြင့္ေပးလုိက္တယ္၊ ဆင္ျခင္ေပးလုိက္တယ္၊ အာ႐ံုေလးဘက္က္ုိ ဦးလွည့္ေပးလိုက္တယ္၊ အာ႐ံုကို တံခါးဖြင့္ေပးလုိက္တယ္၊ ဒါ သူ႔တာဝန္ၿပီးတာနဲ႔ သူက ခ်ဳပ္သြားၿပီ၊ သူ႔အလုပ္က ဒါပဲ၊ ဒီထက္ပိုၿပီး သူ ဘာမွ ပိုမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ တစ္ခုစီ တစ္ခုစီ၊ ဒီသေဘာကို စဥ္းစားၾကည့္ရင္၊ ခု ထမင္းစားတဲ့အခါမွာ ဇြန္းခက္ရင္းနဲ႔ စားတာမဟုတ္လား၊ ဇြန္းခက္ရင္းနဲ႔ စားတဲ့လူေတြဟာ ဇြန္းက ဘာလုပ္ေပးတာလဲ၊ ထမင္းသယ္ေပးတယ္, ဟင္း သယ္ေပးတယ္၊ ေကာ္ၿပီးေတာ့ ထမင္းဟင္းကို သယ္လာေပးတာပဲ ရွိတယ္၊ ယူေပးတာေတာင္ လက္ကယူရတာ၊ ဝါးတာ သူနဲ႔ဆိုင္ရဲလား၊ ၿမိဳခ်တာေရာ သူနဲ႔ဆိုင္ရဲ႕လား၊ မဆိုင္ဘူး၊ သူ႔အလုပ္ သူလုပ္တာ၊ သူ႔အလုပ္ၿပီးရင္ ၿပီးေရာ၊ ဟုတ္ကဲ့လား၊ အဲဒီအတိုင္းပဲ မ်က္စိတံခါးကေန ဝင္လာၿပီး ပသာဒ႐ုပ္မွာ ထင္ဟပ္လာတဲ့ ႐ူပါ႐ံုေလးကို ေရွးဦးစြာ ဆင္ျခင္ႏွလံုးသြင္းေပးလိုက္တာ သို႔မဟုတ္ တံခါးဖြင့္ေပးလုိက္တာက သို႔မဟုတ္ အာ႐ံုဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးလို္က္တာက ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္း ဆိုတာ ဦးလွည့္ေပးတာ၊ စိတ္အစဥ္တစ္ခုကို အေျပာင္းအလဲ လုပ္ေပးလိုက္တယ္၊ သူက အာ႐ံုအသစ္ဘက္ကို ဦးလွည့္ေပးလိုက္တယ္၊ စိတ္ကို အဲဒီဘက္ကို လွည့္ေပးလိုက္တာ၊ အဲဒီေတာ့ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္က လွည့္ေပးၿပီးတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ သူ႔ကိစၥၿပီးလို႔ သူက ခ်ဳပ္သြားတယ္။
                   သူခ်ဳပ္လုိက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳက္နက္ သူ႔ေနာက္ကေန ေပၚလာလိုက္တာက စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္၊ ဒါဘယ္သူ႔ေၾကာင့္ ေပၚလာတာတုန္း၊ ဘယ္သူက ေပၚခိုင္းတာတုန္းလို႔ ဆိုလို႔ရွိရင္ “စိတၱနိယာမ” လို႔ ေခၚတယ္၊ order of mind (mental order) လို႔ ေခၚတယ္၊ စိတၱနိယာမအရ ဒီအတိုင္းလာေနတာပဲ။
                   သဘာဝတရားရဲ႕ စြမ္းအားလို႔ ေျပာရမယ္၊ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္း စိတ္ကေလးက သူခ်ဳပ္သြားတာဟာ ခ်ဳပ္႐ံုခ်ဳပ္သြားတာ မဟုတ္ဘူး၊ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ျဖစ္ဖို႔ရာ chance ေပးခဲ့တာ၊ သူေပးခဲ့တဲ့ chance စြမ္းအားေၾကာင့္ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ကေလးက ေဟာဒီ အာ႐ံုကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ျမင္ျခင္းကိစၥ ေဆာင္ရြက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ကေလးက ခ်ဳပ္သြားတာပဲ၊ သူကေနၿပီး ျမင္႐ံုျမင္သြားတာ၊ ဘာမွ သိတာမဟုတ္ဘူး၊ သူက ျမင္ၿပီးခ်ဳပ္သြားေတာ့ သူ႔ကိစၥၿပီးေတာ့ ဘယ္သူဆက္လာတုန္းဆိုေတာ့ ဒီအာ႐ံုေလးက အလုပ္လုပ္လို႔ မၿပီးေသးဘူးေလ၊ အခုမွ တံခါးဖြင့္ေပးရတာနဲ႔၊ သူ႔ကုိ ျမင္႐ံုေလးပဲျမင္တယ္၊ အဲဒီစိတ္ကေလးကို လက္ခံၿပီးေတာ့ ေတြးရဦးမွာ၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ လက္ခံေပးတဲ့စိတ္ကို သမၸဋိစိၧဳင္းစိတ္လို႔ ေခၚတယ္။
                သမၸဋိစိၧဳင္းစိတ္ရဲ႕ ကိစၥက လက္ခံျခင္းကိစၥ၊ ဒါကို သမၸဋိစိၧဳင္းကိစၥလို႔ ျမန္မာလို ဘာသာမျပန္ေတာ့ဘဲနဲ႔ သမၸဋိစိၧဳင္းကိစၥလို႔ ဒီလိုပဲ ေရးေနတာပဲ၊ အဘိဓမၼာေဝါဟာရမွာ သမၸဋိစၧန - လက္ခံဆိုတဲ့ စကားလံုးပဲ၊ အမွန္က ျမန္မာစကား လက္ခံ ဆုိတာ ပိုလြယ္တယ္၊ လက္ခံျခင္းကိစၥ၊ အဲဒီေတာ့ သမၸဋိစိၧဳင္းစိတ္က လက္ခံေဆာင္ရြက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ သူလည္းခ်ဳပ္သြားတယ္၊ သူခ်ဳပ္သြားတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ automatic ပဲ ေနာက္က အၾကားအလပ္မရွိေအာင္ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ဆက္ေပၚေနတယ္။ ဘယ္သူေပၚလာလဲဆိုရင္ သႏီၲရဏတဲ့၊ လက္ခံထားတဲ့ အာ႐ံုေလးကို စူးစမ္းဆင္ျခင္မႈ ဆိုတဲ့ သႏီၲရဏစိတ္ကေလးဟာ ျဖစ္သြားတယ္၊ သူကလည္း စူးစမ္းၿပီးတာနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ကိစၥက သႏီၲရဏ စူးစမ္းျခင္း စံုစမ္းျခင္းဆိုတာနဲ႔ investigation အဲဒီ စူးစမ္းမႈကိစၥေလး ၿပီးသြားတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ သူကလည္း ခ်ဳပ္သြားေရာ၊ ခ်ဳပ္သြားၿပီးတဲ့အခါ ဘယ္သူေပၚလာတုန္းဆုိျပန္ေတာ့ ဝုေ႒ာဆိုတဲ့ စိတ္ကေလး ေပၚလာတယ္။
                   ေဝါ႒ပန-ေဝါ႒ပန ဆိုတာ အာ႐ံုကို သတ္မွတ္ခ်က္ေလး တစ္ခုေပးသြားတယ္။ အဲဒီအာ႐ံုရဲ႕ သေဘာသဘာဝလို႔ သတ္မွတ္ခ်က္ကေလး ေပးသြားတယ္၊ အဲဒီသတ္မွတ္ခ်က္ကေလး ေပးသြားလို႔ သူ႔ကိစၥေလး ၿပီးသြားလို႔ရွိရင္ သူက ခ်ဳပ္သြားျပန္ေရာ။
                    ခ်ဳပ္သြားတဲ့အခါက်ေတာ့မွ ဘယ္စိတ္ေတြ ေပၚလာတုန္း ဆိုေတာ့ ေဇာ ဆိုတဲ့စိတ္ ေပၚလာတယ္။ ပါဠိစကားလံုးက ဇဝန၊ ဇဝနကို ျမန္မာျပဳထားေတာ့ ေဇာ၊ ဘာျဖစ္လို႔ ေဇာ ေခၚတာတုန္းလို႔ ဆိုေတာ့ ဇဝနဆိုတာ ျမန္မာျပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လ်င္ျမန္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ေလး ျပန္လို႔ရတယ္၊ အရွိန္အဟုတ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္နဲ႔လည္း ျပန္လို႔ရတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုတဲ့ အခါမွာ ေဇာ ကိစၥ၊ ကိစၥက ေဇာ ကိစၥ။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၉၃-၉၉ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ဃ) ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၁၁) {(အခန္း - ၃) စိတ္၏ အာ႐ံုမ်ားႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မႈကိစၥမ်ား}



(အခန္း - ၃)
စိတ္၏ အာ႐ံုမ်ားႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မႈကိစၥမ်ား
                   ဘုန္းႀကီးတို႔ စိတ္ျဖစ္ပံုကို ေလ့လာခဲ့ၾကၿပီ၊ စိတ္ဆိုတာ အျဖစ္တရား၊ အာ႐ံုနဲ႔ ဝတၳဳတို႔ ေပါင္းဆံုမႈေၾကာင့္  စိတ္ေတြျဖစ္ေပၚလာတယ္၊ အဲဒီလို ျဖစ္ေပၚလာၿပီးေနာက္ စိတ္ေတြဟာ ဘာနဲ႔ စခန္းသြားေနသလဲဆိုရင္ အာ႐ံုနဲ႔ စခန္းသြားေနတယ္။ ဒီလို အာ႐ံုနဲ႔ စခန္းသြားတဲ့ေနရာမွာ စိတ္တစ္မ်ိဳးစီ တစ္မ်ိဳးစီမွာ ေဆာင္ရြက္တဲ့ ကိစၥေတြလည္း ကြဲျပားျခားနားမႈေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းကို ဒီကေန႔ ေလ့လာရမယ္ “စိတ္ရဲ႕အာ႐ံုမ်ားႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မႈကိစၥမ်ား” တဲ့။
                   စိတ္လို႔ ဆိုလိုက္ရင္ အဘိဓမၼာသင္ထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက စိတ္ ၈၉-မ်ိဳး, အက်ယ္ ၁၂၁၊ ေစတသိက္ -၅၂ ဆိုတာ သေဘာေပါက္ၿပီးသား ျဖစ္သြားၿပီ။ ဒီေနရာမွာ စိတ္ -၈၉ ေစတသိက္-၅၂ … အားလံုုးကို ရည္ညႊန္းၿပီးေတာ့ စိတ္ရဲ႕အာ႐ံုမ်ားလို႔ ေျပာတာ၊ အာ႐ံုနဲ႔ ဝတၳဳ ေပါင္းဆံုလိုက္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လူေတြရဲ႕သႏၱာန္မွာ မွီရာဝတၳဳ႐ုပ္ကေနၿပီးေတာ့ စိတ္ေတြျဖစ္ေပၚလာၾကတယ္။ အဲဒီ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စိတ္ေတြဟာ ဘာနဲ႔ အလုပ္လုပ္ၾကသလဲ၊ ဘာနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနၾကသလဲဆုိတာကို သိဖို႔ အင္မတန္ အေရးႀကီးတယ္။
                   စိတ္ဟာ အာ႐ံုမရွိဘဲနဲ႔ ျဖစ္ေပၚလာ႐ိုး ထံုးစံမရွိဘူး၊ စိတ္မွန္သမွ် ဆိုင္ရာအာ႐ံု ရွိေနၾကတာခ်ည္းပဲ၊ အာ႐ံုမရွိတဲ့ စိတ္ရယ္လို႔ မရွိဘူး၊ ဘယ္စိတ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆိုင္ရာအာ႐ံုေလးတစ္ခု ရွိေနတယ္၊ အဲဒီစိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုကို ေလာကရဲ႕ အမည္နာမေတြနဲ႔ေျပာရင္ ဆံုးႏိုင္မွာ မဟုတ္လို႔ ျမတ္စြာဘုရားက အမည္နာမ ၆-မ်ိဳးနဲ႔ အာ႐ံု ၆-ပါးလုိ႔ ဒီလို ေဟထားတာ။ အဘိဓမၼာ သေဘာအရ အမည္ပညတ္ တင္လိုက္တဲ့အခါ အာ႐ံုက ၆-ပါးပဲရွိတယ္။ စာလိုေျပာရင္ ႐ူပါ႐ံု၊ သဒၵါ႐ံု၊ ဂႏၶာ႐ံု၊ ရသာ႐ံု၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု၊ ဓမၼာ႐ံုေပါ့ - အာ႐ံု ၆-မ်ိဳး၊ အာ႐ံုဆိုတဲ့ သေဘာကို ရွင္းလင္းေျပာခဲ့ၿပီ၊ စိတ္ရဲ႕ ေပ်ာ္ေမြ႔ဖြယ္ရာ၊ အဲဒီစိတ္ရဲ႕ အာ႐ံုေပ်ာ္ေမြ႔ရာက ၆-မ်ိဳး။
                   ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ ဘယ္ဟာကို ေခၚတာတုန္းဆိုရင္ “မ်က္စိနဲ႔ ျမင္လို႔ရတာ ႐ူပါ႐ံု”၊ ျမန္မာလိုေတာ့ အဆင္းအာ႐ံုလို႔ ေျပာရမယ္၊ မ်က္စိနဲ႔မွ ျမင္လို႔ရတယ္၊ မ်က္စိမွာ ထင္ဟပ္ေပၚလြင္ႏိုင္တယ္၊ တျခားေနရာမွာ ထင္ဟပ္ေပၚလြင္ႏိုင္ျခင္းမရွိဘူး၊ 
အဲဒီ အာ႐ံုမ်ိဳးကို ႐ူပါ႐ံုလို႔ ဒီလိုသတ္မွတ္တယ္။ ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ ႐ုပ္ ၂၈-ခုထဲက တစ္ခု တည္းေသာ ႐ုပ္ကေလးပဲ၊ ႐ုပ္ ၂၈-ပါးလံုးကို ျမင္ရတာမဟုတ္ဘူး၊ ႐ုပ္တည္းခုတည္းပဲ ျမင္ရတာ၊ 
႐ူပလို႔ေခၚတဲ့ အဆင္း႐ုပ္ကေလး တစ္ခုပဲျမင္ရတယ္၊ အဂၤလိပ္လုိ ျပန္တဲ့အခါက်ေတာ့ visible object လို႔ အဲဒီလိုျပတ္တယ္၊ form လ္ို႔လည္း ျပန္ၾကတယ္၊ colour လို႔လည္း ျပန္ၾကတယ္။ ၿခံဳၾကည့္လုိက္မယ္ဆိုရင္ “႐ူပ”  ဆိုတာ မ်က္စိျဖင့္ ျမင္လို႔ရတဲ့ ႐ုပ္၊ မ်က္စိမွာ ထင္လာလို႔ရွိရင္ စိတ္ကို ျဖစ္ပြားေစႏိုင္တဲ့ ျမင္လို႔ရတဲ့႐ုပ္။
                   တခ်ိဳ႕ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ အေတြးထဲမွာသာ ရွိတယ္၊ မ်က္စိက ျမင္တာေတြက အစစ္မဟုတ္ဘူး, အေတြးထဲမွာသာ ရွိတယ္လို႔ ယူဆၿပီး “႐ူပါ႐ံုဆိုတာ မရွိဘူး၊ စိတ္ရဲ႕ ႀကံစည္ခ်က္ဖန္တီးခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္တယ္” လို႔ ဒီလိုေျပာၾကတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ ရွိတယ္လို႔ ေဟာထားတယ္။
                   နယ္သာလန္ႏိုင္ငံမွာ ဘုန္းႀကီးတို႔ အဘိဓမၼာ ပို႔ခ်ောတ့ Psychology ယူထားတဲ့ Dr တစ္ဦး အဘိဓမၼာ လာတက္ဖူးတယ္၊ လာတက္တဲ့အခါ စာသင္ေဖာ္ စာသင္ဖက္ အခ်င္းခ်င္း ဘာေျပာတုန္းဆိုေတာ့ “႐ူပါ႐ံုဆိုတာ စိတ္ရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္မွ်သာ ျဖစ္တယ္၊ စိတ္က ဖန္တီးယူတာ၊ ဥပမာ- ပန္းလုိ႔ ယူလိုက္လို႔ရွိရင္ ဒါ စိတ္က ဖန္တီးယူတာေပါ့၊ တကယ္မဟုတ္ဘူး၊ စိတ္ရွိလို႔သာ ဒါေတြ ရွိေနတယ္၊ ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ မရွိဘူး” သူ႔အျမင္ကို ေျပာေတာ့ ေဘးကလူေတြက ရွင္းျပေပမယ့္ သူလက္မခံဘူး၊ လက္မခံတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ “ဆရာေတာ္ ဒါကို ရွင္းျပပါဦး” လို႔ ေတာင္းဆိုၾကတယ္။ “မဟုတ္ဘူး၊ စိတ္ကူးတယ္ဆိုတာ ေနာက္မွ ကူးတာ၊ မ်က္စိက ျမင္လို႔ရတဲ့အရာဆိုတာ ရွိတယ္၊ Can be seen ဒီလို ရွင္းျပခဲ့တယ္။ ႐ူပါ႐ံုမရွိဘူး ဆိုတာ ေပါ့၊ ျမင္လို႔ရတဲ့အရာ၊ The objecti can be seen. ျမင္လုိ႔ရတဲ့အရာဆိုတာရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္ရွိတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရွိရင္ Can be heard ဆိုတာနဲ႔ တျခားစီျဖစ္လုိ႔ပဲ။ နားကၾကားလို႔ရတယ္ဆိုတာနဲ႔ မ်က္စိက ျမငလို႔ရတယ္ဆိုတာနဲ႔ တူသလား၊ မတူဘူးလား၊ မတူဘူး၊ နားနဲ႔မွ ၾကားလို႔ရတဲ့ Can be heard ၾကားလို႔တယ္ဆိုတဲ့ အသံ႐ုပ္ ရွိသလိုပဲ, Can be seen မ်က္လံုးနဲ႔သာ ျမင္လို႔ရတဲ့႐ုပ္ ရွိတာေပါ့” လို႔။ “ျမင္တဲ့စိတ္ကို စကၡဳဝိညာဏ္လို႔ ေခၚတယ္”ဆိုေတာ့မွ သူက ေတြးၿပီးစဥ္းစားသြားတယ္။
                   ဘယ္အယူအဆေတြက သူ႔ကို လႊမ္းမိုးေနသလဲဆိုရင္ “ေယာဂါစာရ system” အယူအဆေတြ လႊမ္းမိုးေနတာ၊ ေယာဂါစာရ school ဆိုတာ မဟာယန အသုိင္းအဝိုင္းမွာ ရွိတယ္၊ အဲဒီ အယူအဆက ဘာတုန္းဆိုေတာ့ “ဝိညတၱိ မၾတတာ” အယူအဆ စိတ္သာ အရွိတရား၊ က်န္တာေတြက စိတ္က ဖန္တီးထားတာ၊ စိတ္တစ္ခုတည္းကိုပဲ လက္ခံတယ္၊ ႐ုပ္ေတြက စိတ္ရဲ႕ဖန္တီးခ်က္ေတြ ဆိုၿပီးေတာ့ လက္မခံဘူး၊ အဲဒီေယာဂါစာရက်မ္းအရ ဝိညတိၱမၾတာ ဝိညာဏ္မွ်သာရွိတယ္၊ အသိစိတ္မွ်သာ ရွိတယ္၊ က်န္တဲ့ အရာေတြက စိတ္ရဲ႕ဖန္တီးခ်က္မွ်သာ ျဖစ္တယ္ ဒီလိုယူဆတဲ့ စာေတြကို သူက ဖတ္ထားၿပီး အဲဒါနဲ႔ ေထရဝါဒအဘိဓမၼာ သြားေရာတယ္။ မ်က္စိက ျမင္ရတယ္ဆိုတာ တကယ္ရွိတာ မဟုတ္ဘူး၊ အဲဒီလိုေျပာတယ္၊ ေျပာေတာ့ အမ်ားရဲ႕ အယူအဆနဲ႔ မတူမညီျဖစ္တယ္။
                   ျမတ္စြာဘုရားေဟာတဲ့ တာရားေတာ္ ႐ူပါ႐ံုဆိုတာ ႐ုပ္ ၂၈-ပါး ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ ႐ုပ္ကေလးတစ္ခုပဲ။ ႐ူပဆိုတဲ့ အဆင္း႐ုပ္ကေလးတစ္ခုကိုေျပာတာ၊ က်န္တဲ့႐ုပ္ေတြကို မ်က္စိနဲ႔ျမင္လို႔ရတာ မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔ကို ရွင္းျပတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီ႐ုပ္ဟာ The material quality can be heard-can be heard ကေနၿပီးေတာ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ မတူညီတဲ့ The material quality can be seen ၾကည့္လို႔ရတဲ့ ႐ုပ္ဆိုတာ ရွိကုိရွိတယ္၊ အသံကိုေတာ့ သူ မျငင္းရဲဘူးေလ၊ ဘာျဖစ္လို႔တုန္းဆုိေတာ့ အသံရွိတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေနေတာ့ ျငင္းလို႔မရဘူး၊ အန႔ံရွိတယ္ဆိုတာလည္း ျငင္းလို႔မရဘူး၊ မ်က္စိကျမင္တဲ့႐ုပ္ေတာ့ သူကျငင္းတယ္၊ အဲဒီလို ေျပာလိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့မွ သူက ဆက္မေျပာေတာ့ဘူး၊ ရပ္သြားတယ္၊ သေဘာက်လား မက်လားေတာ့ မေျပာဘူး။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၇၈-၈၂ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၁၂) {သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု၊ အပိုင္း(က)}




သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု (က)
                   စာမ်ိဳးစံုဖတ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဟာ တစ္ခါတစ္ရံက်ေတာ့ အႏၲရာယ္ရွိတယ္၊ အႏၲရာယ္ဆိုတာ အေတြးမ်ိဳးစံုနဲ႔ ေရးထားတဲ့ စာေတြေပါ့။ ဘာသာတရားကို ေလ့လာတယ္ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ မွန္ကန္တဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကို ေလ့လာရင္ အေၾကာင္းမဟုတ္ဘူး။ မမွန္မကန္ ေဟာေျပာခ်က္ေတြကို ေလ့လာမိလို႔ မိမိက စာလည္း မစံုေသးဘူး, အေတြးအေခၚ ရင့္သန္မႈလည္း မရွိေသဘူးဆိုရင္ လြဲမွားသြားႏိုင္ေသးတယ္။ 
ဒါလည္း သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခုပဲ၊ စာမစံုေသးရင္ အရွိကို မွတ္ထားဖို႔လိုေသးတယ္၊ တကယ့္မူရင္းက်မ္းက  ဘယ္လိုဆိုတယ္ဆိုတာ မွတ္သားထားရမယ္။ သေဘာမက်ေသးရင္ သေဘာက်ေအာင္ ႀကံစည္ရမယ္၊ ဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ မွန္ကန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းက လြဲထြက္သြားႏိုင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ႐ူပဆိုတဲ့ “စကၡဳဝိေညယ်ာ” မ်က္စိျဖင့္ ျမင္ၿပီးေတာ့ သိရတဲ့႐ုပ္ ဆိုတာကို ရွိတယ္ေပါ့။
  
                 ဘုန္းႀကီးတို႔တေတြလည္း အကယ္၍ မ်က္စိပ်က္သြားၿပီ ဆိုလို႔ရွိရင္ ကိုယ့္ရဲ႕မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ၿပီးေတာ့ ၾကည့္လို႔ရတဲ့ ႐ုပ္မ်ိဳး ကိုယ့္မ်က္စိမွာလာၿပီး ထင္ဟပ္တာ မရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ကိုယ့္မွာ စကၡဳဝိညာစ္စိတ္ျဖစ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္း မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ႐ူပဆိုတဲ့ အဆင္း႐ုပ္ကေလးဟာ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္ရတဲ့ အဆင္း႐ုပ္ကေလးတဲ့၊ “သနိဒႆန-ျမင္အပ္တဲ့သေဘာနဲ႔တကြ ျဖစ္တဲ့႐ုပ္” လို႔ အဘိဓမၼာမွာ ဒီလိုဆိုထားတယ္၊ အဲဒီမ်က္စိနဲ႔ ျမင္ရတဲ့ အဆင္းအာ႐ံုကေလးကို ႐ူပါ႐ံုလို႔ ေခၚတယ္။
                   ေနာက္တစ္ခုက သဒၵါ႐ံု - အသံ႐ုပ္ကေလး၊ ႐ူပါ႐ံုဆုိတဲ့ အဆင္း႐ုပ္သည္ ေနရာတကာမွာ ရွိတယ္၊ ႐ုပ္အားလံုးမွာ ဖြ႔ဲစည္းပါဝင္ေနတယ္၊ ႐ုပ္ပိုင္းေလ့လာတဲ့အခါတုန္းက ႐ုပ္ဟာ unity of eight ပဲ၊ အနည္းဆံုး ႐ုပ္ရဲ႕ unit ဟာ ၈-ခုနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာ။ စာေပက အ႒ာကလာပ္႐ုပ္ ၈-ခုလို႔ ဒီလိုေျပာတာေနာ္၊ အဲဒီအထဲမွာ ႐ူပဆိုတဲ့ အဆင္း႐ုပ္္ကေလး ပါတယ္ေပါ့။ နည္းနည္းမွတ္မိေအာင္ ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ မဟာဘုတ္ ၄-ပါး ရွိတယ္၊ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္လို႔ရတာေလးက ရသ၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔ သိလို႔ ရတာေလးက ဂႏၶ၊ လွ်ာနဲ႔သိလို႔ ရတာေလးက ရသ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဆီၾသဇာလို႔၊ အဲဒါေတြ ေပါင္းလိုက္တဲ့အခါ အဝိနိေဗၻာဂ႐ုပ္ ၈-ခု ျဖစ္တယ္။ indivisible ခြဲလို႔ မရဘူးလို႔ ဆုိလိုတယ္၊ ႐ုပ္ဆိုတာ အနည္းဆံုး ဒီ ၈-ခု ေပါင္းေနတာ။
                   ဘာျဖစ္လို႔ ၈-ခုလို႔ ေျပာတာတုန္းဆိုေတာ့ function ေတြ မတူဘူးေပါ့၊ အဲဒီ သေဘာေဘာကိုၾကည့္ေပါ့။ အနံ႔နဲ႔အရသာ တူမွ မတူတာ၊ အနံ႔က ဘာတုန္းဆိုရင္ ဃာနဝိညာဏ္စိတ္ျဖင့္သာ သိရတယ္၊ ဃာနပသာဒျဖင့္သာ ရယူႏိုင္တယ္။ 
အရသာက်ေတာ့ ႏွာေခါင္းနဲ႔သိလို႔ ရေသးလား၊ လွ်ာနဲ႔ထိ၍ ဇိဝွါဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔မွ သိႏိုင္တယ္၊ သ႑ာန္ခ်င္းက ကြာသြားတယ္ေလ၊ အဲဒီလို သူ႔ရဲ႕ ပံုပန္းသ႑ာန္ခ်င္း မတူညီတဲ့ အခ်က္ကေလးေတြကို ၾကည့္ၿပီး ကိစၥေလးေတြ သဘာဝေလးေတြ လကၡဏာေလးေတြ (characteristic) က တစ္ခုစီ တစ္ခုစီမို႔ ႐ုပ္၈-ခုလုိ႔ ေျပာတာ။ မတူညီတဲ့ သဘာဝေလးေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေျပာတာ။
                   အဲဒီ႐ုပ္ ၈-ခုထဲမွာ ဒီ႐ူပဆိုတဲ့ အဆင္း႐ုပ္က ပါေနတယ္၊ သို႔ေသာ္ သဒၵဆိုတဲ့ အသံ႐ုပ္က မပါဘူး၊ အ႒ကလာပ္ ႐ုပ္၈-ခုထဲမွာ အသံ႐ုပ္မပါဘူး၊ ဒါျဖင့္ သဒၵဆိုတဲ့ အသံ႐ုပ္က ဘယ္မွာေရာက္ေနတာတုန္း ဆိုေတာ့ သဒၵဆိုတဲ့ အသံ႐ုပ္က ပစၥဳပၸန္အေၾကာင္းကို ငဲ့ၿပီးေတာ့မွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့႐ုပ္ ျဖစ္တယ္၊ ဖြ႔ဲစည္းထားလို႔ရတဲ့႐ုပ္မ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။
                   ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ Germany ႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕နားက World House ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ  အဘိဓမၼာသင္တန္း ၂-ႀကိမ္း ပို႔ခ်ဖူးတယ္၊ အဲဒီလို ပို႔ခ်တုန္းက အဘိဓမၼာသင္တန္း လာတက္တဲ့ ဂ်ာမန္ တစ္ေယာက္က ဒီအ႒ကလာပ္႐ုပ္ ၈-ခုထဲကို ဘာလို႔ သဒၵ မပါတာတုန္း ဆိုၿပီးေတာ့ argument လုပ္ဖူးတယ္။ သဒၵ႐ုပ္ ပါသင့္တယ္တဲ့။ သူက ဘာနဲ႔သြားေရာတုန္းဆိုေတာ့ cassette တို႔ ဘာတို႔ အသံဖမ္းၿပီးေတာ့၊ အသံေတြ ရိွေနတယ္ေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ မို႔လို႔ ႐ုပ္ေတြ ဖြဲ႔စည္းတဲ့အထဲမွာ အသံ႐ုပ္လည္း ရွိရမယ္လို႔ သူက ယူဆတယ္။
                   အဲဒါကို ဘုန္းႀကီးတို႔က ဥပမာနဲ႔ ရွင္းျပရတယ္၊ ေစာင္းဥပမာနဲ႔ ရွင္းျပတယ္, စည္ ဥပမာနဲ႔ ရွင္းျပတယ္, piano တို႔ ဒါေတြနဲ႔ ရွင္းျပေတာ့ ‘မင္း piano ထဲမ်ာ အသံရွေနသလား’ဆိုေတာ့ သူစဥ္းစားလာတယ္၊ တီးခတ္တဲ့အခါက်မွ အသံေပၚလာတာ၊ ဒီထဲမွာ အသံကို stored လုပ္ထားတာ မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ လူရဲ႕တီးခတ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာတယ္၊ မီးျခစ္ထဲမ်ာ မီးမရိွဘူး၊ possibility အေနနဲ႔သာ ရွိေနတာ၊  အေၾကာင္းဆံုစည္းတဲ့အခါ က်မွ ေပၚလာတာ။ အသံဟာလည္းပဲ ထို႔အတူပဲ။ 
မီးျခစ္ဘူးက ျခစ္လုိက္လို႔ မီးေတာက္ကေလး ေပၚလာသလိုပဲ အသံကလည္း စိတ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း, ဥတုဆိုတဲ့အေၾကာင္း တစ္ခုခုနဲ႔ ႐ိုက္ခတ္လိုက္မွ ေပၚလာတာပါလို႔ ရွင္းျပရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူသေဘာက်သြားတယ္၊ စာေပဆိုင္ရာ ေမးခြန္းေတြပဲ ေမးေတာ့တယ္၊ ခုနက cassette တို႔ radio တို႔ဆိုတဲ့ အသံေတြက ဖမ္းထားၿပီးေတာ့ ျပန္လႊင့္တဲ့ အသံေတြ၊ ဒါေတြက secondary ေတြပဲ။ primary မဟုတ္ဘူး၊ ျဖစ္ၿပီးေတာ့မွ ထိန္းထားတဲ့ အသံေတြ ျဖစ္တယ္၊ မူလက ရိွေနတဲ့ အသံ မဟုတ္ဘူး၊ ခုနက အဆင္းတို႔ ဘာတို႔ဆိုတာ မူလက ရွိေနတာ။
                   အဲဒီေတာ့ အသံဆိုတာ အဘိဓမၼာမွာ “သေဒါၵ စိေတၱာ တုေဇာ”“စိတ္ ဥတု ၂-မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ စိတ္ေၾကာင့္” ျဖစ္တဲ့ အသံရွိတယ္ - စိတၱဇသဒၵ၊ ဥတုေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသံရွိတယ္ - ဥတုဇသဒၵ၊ အဲဒီလို စိတ္ ဥတု ဆိုတဲ့ ပစၥဳပၸန္ အေၾကာင္းတရားေတြကို အမွီျပဳၿပီးေတာ့ အသံဆိုတာ ထြက္ေပၚလာတာပဲ၊ ဘယ္ေနရာကို ၾကည့္လုိက္ ၾကည့္လိုက္ အသံထြက္ႏိုင္တဲ့ေနရာဆိုရင္ သူ႔အင္အားအလုိက္ ျဖစ္တာပဲ၊ သံေခ်ာင္း တစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ တစ္ေခ်ာင္း တီးလည္း အသံထက္တာပဲ၊ သံေခ်ာင္းနဲ႔ နံရံတစ္ခု ေခါက္လည္း အသံထြက္တာပဲ၊ အဲဒီလို အသံဆိုတာ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ႐ိုက္ခတ္လို႔ ေပၚလာတဲ့အရာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုေတာ့ သေဘာေပါက္သြားတယ္။ အဲဒီလို ထြက္လာၿပီးေတာ့မွ ထိန္းလို႔ရတယ္ေပါ့၊ ထြက္လာၿပီးေတာ့ ထိန္းထားလုိ႔ရွိရင္ ဥတုဇသဒၵ လို႔ ေခၚတယ္။
                   ေအး ေကာင္းၿပီ - သဒၵဆိုတဲ့ ႐ုပ္ဟာ to be heard ၾကားလုိ႔ရတယ္၊ can heard နားေထာင္လုိ႔ရတယ္၊ နားနဲ႔ပဲ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ေသာတဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔ပဲ သိႏိုင္တယ္၊ က်န္တဲ့စိတ္နဲ႔ သိလို႔မရဘူး၊ ခုနက ျမင္လုိ႔ရတာနဲ႔ တျခားစီ ျဖစ္သြားၿပီေပါ့။
                   ေနာက္အာ႐ံုတစ္ခုက ဃနပသာဒ လို႔ဆိုတဲ့ ႏွာေခါင္းကို အသံုးခ်ၿပီး သိရတဲ့အာ႐ံုမ်ိဳး၊ အဲဒါကို ဂႏၱာ႐ံု-အနံ႔အာ႐ံုေပါ့၊ အဲဒီအနံ႔အာ႐ံုက ဃာနပသာနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့မွ ဃာနဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔ပဲ သိႏိုင္တယ္၊ ဂႏၶာ႐ံုက စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔ သိရတဲ့ အဆင္း အာ႐ံုနဲ႔လည္း မတူဘူး၊ မတူဘူး ဆိုတာကိုလည္း ကိုယ့္ဟာကို လက္ေတြ႔ၾကည့္လို႔ရတာပဲ။ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ႀကံဳေတြ႔ေနတာပဲ၊  အန႔ံရတယ္ဆိုရင္ ႏွာေခါင္းနဲ႔ပဲ သိရတာ။ မ်က္လံုးနဲ႔ၾကည့္လို႔ ရတာမွ မဟုတ္တာ၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔႐ွဴၾကည့္မွ အနံ႔ဆိုတာ သိတာေလ။
                   ထို႔အတူပဲ ရသာ႐ံုတဲ့၊ လွ်ာနဲ႔ ထိေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ဇိဝွာစိညာဏ္စိတ္နဲ႔သာ သိလို႔ရတဲ့ အာ႐ံုမ်ိဳး၊ ဒါလည္း ခုနဟာေတြနဲ႔ မတူဘူး၊ ထူးျခားတယ္၊ ရသာ႐ံုဆိုတာ ဥပမာ-မ်က္စိနဲ႔မွတ္ထားတဲ့ သညာနဲ႔ေတာ့ ၾကည့္လို႔ရတာေပါ့၊ ဆားျမင္လုိက္ရင္ ငန္မွာပဲ ဆိုတာ၊ ဒါက အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔သိတာ၊ သံပုရာသီးျမင္ရင္ ခ်ဥ္မွာပဲ လို႔ဆိုၿပီး အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ သိေနတယ္၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ခ်ဥ္တဲ့သံပုရာသီးေတြခ်ည္း ေတြ႔တာကိုး၊ ျငဳပ္သီးျမင္တာနဲ႔ စပ္ေနၿပီ၊ ဇီးျဖဴသီးျမင္တာနဲ႔ သြားေရက်ကုန္ၿပီ၊   
 ဘာျဖစ္လုိ႔တုန္းဆိုေတာ့ အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ ေျပာေနတာ၊ အဲဒါေတြက အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ ေတြးၾကည့္ၿပီး ျဖစ္တဲ့ဟာေတြေနာ္၊ ဒါေၾကာင့္မို႔ ရသာ႐ံုဆိုတာ တစ္ခါမွ မစားဖူးတဲ့ အစာအာဟာရဆိုရင္, တစ္ခါမွ မျမင္ဖူးတဲ့ အသီးဆိုရင္ ဒါေလးက ေကာင္းတယ္ ျမည္းၾကည့္ပါလားဆို ျမည္းၾကည့္မွ သိတာ မဟုတ္လား၊ မ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္႐ံုနဲ႔ အရာသာကို မသိႏိုင္ဘူးတဲ့၊ ဒါလည္း အင္မတန္ထင္ရွားတဲ့ အခ်က္ပဲ။
                   ေနာက္ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံုဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္ကို လာထိၿပီးေတာ့မွ သိရတဲ့ဟာေတြ၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံုဆိုတာ ပထဝီ ဆိုတဲ့ ခက္မာမႈ ႏူးညံံ့မႈ, မာတယ္ ေပ်ာ့တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ၊ ၾကမ္းတမ္းတယ္ ႏူးညံ့တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ၊ တစ္စံုတစ္ခုကို စမ္းၾကည့္လို႔ ေပ်ာ့သလား မာသလား သိခ်င္လို႔ရွိရင္ လူရဲ႕ intention အတိုင္းပဲ ေပ်ာ့တယ္ မာတယ္ကို သိတယ္ေပါ့။ ဒါ ပထဝီကို စမ္းတယ္လို႔ ေျပာတယ္ - အဲဒါ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံုပဲ၊ ကိုယ္နဲ႔ပဲ စမ္းသပ္ၾကည့္ရတာ၊ မ်က္စိကေန ၾကည့္လို႔မရဘူး၊ တစ္ခါတေလ ပန္းကေလးက လွ တယ္ဆိုရင္ “ေၾသာ္ ဒီပန္းကေလးက ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေလးလား ပန္းအစစ္လား ပလတ္စတစ္ ပန္းႀကီးလား” ဆိုတာ ကိုင္ၾကည့္ရေသးတာ၊ ကိုင္ၾကည့္ရင္ လက္ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ သိသြားတယ္၊
ဒါကေတာ့ အစစ္၊ ဒါကေတာ့ ပိုးစေလးပဲ လုိ႔ ေျပာလို႔ရတာေပါ့၊ အဲဒီေတာ့ တစ္ခါတေလ မ်က္စိက ဆံုးျဖတ္လို႔မရဘူး၊ ကာယပသာဒနဲ႔ သိရမယ့္ ကိစၥက်ေတာ့ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ ထိၾကည့္မွပဲ သိေတာ့မယ္၊ အဲဒီေတာ့ အေပ်ာ့လား အမာလား သိခ်င္လို႔ရွိရင္ေတာ့ ပထဝီ ဆိုတဲ့ သေဘာကို ေတြ႔လိမ့္မယ္။ တစ္ဖန္ပူသလား ေအးသလားကို သိခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေတေဇာဆို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။ လႈပ္ရွားမႈ တြန္းကန္မႈ ရွိသလား ဆုိတာကို သိခ်င္လို႔ရွိရင္ ဝါေယာရဲ႕ သေဘာကို သိရတယ္လို႔ဆုိေတာ့ ပထဝီရယ္ ေတေဇာရယ္ ဝါေယာရယ္ ေဟာဒီ ၃-မ်ိဳးဟာ ကာယပသာဒနဲ႔ ဆက္သြယ္ ထိၿပီးေတာ့မွ ကာယဝိညာဏ္စိတ္နဲ႔ သိရတဲ့အရာေတြ ျဖစ္တယ္္၊ ဒါလည္း အာ႐ံုတစ္ခုပဲ။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၈၂-၈၈ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခု အပိုင္း(ခ) ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ ဒုတိယတြဲ အပိုင္း(၉) {မေနဒြါရ အရ} အပိုင္း(ခ)


မေနာဒြါရ အရ အပိုင္း(ခ)
                   အဲဒီစိတ္ေတြဟာ ‘စကၡဳဒြါရိကစိတ္ = စကၡဳဒြါရ၌ ျဖစ္ေသာစိတ္’ လို႔ဆိုတယ္။ သို႔ေသာ္ စကၡဳဒြါရ၌ ျဖစ္တယ္ဆိုေပမယ့္ စကၡဳဝတၳဳကို မွီတယ္လို႔ ဒီလိုေျပာတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္၊ ဆိုလိုတဲ့ အဓိပၸါယ္က စကၡဳဒြါရ၌ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ စကၡဳဒြါရ မ်က္စိတံခါးကေန ဝင္ေရာက္ဆက္သြယ္တဲ့ အာ႐ံုနဲ႔အလုပ္လုပ္တဲ့ စိတ္ေတြလို႔ ဒီလိုအဓိပၸါယ္ရတယ္။ အဲဒီအဓိပၸါယ္က ပိုၿပီးေတာ့ ရွင္းလင္းမႈရွိတယ္။ ဒီဒြါရမွာ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ မ်က္လံုးေပၚမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ထင္ေနလိမ့္မယ္၊ မ်က္လံုးနဲ႔ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒီစိတ္ေတြအားလံုးဟာ အာ႐ံုန႔ဲဆက္သြယ္တာ၊ ဆက္သြယ္လို႔ သူတို႔ေပၚလာတာ၊ ေပၚလာၿပီးေတာ့ အာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္လုပ္ၾကတာ၊ လူရဲ႕စိတ္ဟာ အာ႐ံုတစ္ခုျဖစ္ရင္ ထိုအာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္လုပ္တာပဲေလ၊  မ်က္စိက တစ္ခုခုျမင္လုိက္ရင္ အဲဒီ ျမင္တဲ့အာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္,လုပ္တယ္၊ နားက အသံေလးတစ္ခုၾကားရင္ အဲဒီ အသံအာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္လုပ္တာ မဟုတ္လား၊ (အေျဖမေတြ႔မခ်င္း လိုက္ေနတာေလ၊ ဘာသံပါလိမ့္ ဘာသံပါလိမ့္နဲ႔  သြားေနမွာပဲ၊ မေက်နပ္မခ်င္း၊ အန႔ံဆိုလည္း ဘာအနံ႔ပါလိမ့္နဲ႔ လိုက္ေနမွာပဲ၊ အာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနတယ္လို႔ေျပာတာ) ၿပီးသြားလို႔ရွိရင္ ေနာက္အာ႐ံုတစ္ခု ေျပာင္းသြားျပန္ေရာ။
    
               ဒါေၾကာင့္မို႔ သုတၱန္ထဲမွာ ျမတ္စြာဘုရားကေဟာထားတယ္- စိတ္က ေမ်ာက္နဲ႔ တူတယ္တဲ့၊ ေမ်ာက္က ဒီသစ္ကိုင္း ဆြဲလိုက္ ဒီသစ္ကိုင္း လႊတ္လုိက္၊ ဟိုသစ္ကိုင္း ဆြဲလိုက္, ဟိုသစ္ကိုင္း လႊတ္လိုက္၊ ေနာက္ထပ္သစ္ကိုင္းတစ္ခု ဆြဲလိုက္နဲ႔ ၿငိမ္တယ္ကို မရွိဘူး၊ သစ္ကိုင္းတစ္ခုကေန  သစ္ကိုင္းတစ္ခု ကူးေနတယ္၊ စိတ္ကလည္း အဲဒီအတိုင္းပဲ၊ အျမင္အာ႐ံုကေန အၾကားအာ႐ံုေရာက္သြားလိုက္၊ အၾကားအာ႐ံုကေန အနံ႔အာ႐ံု ေရာက္သြားလိုက္နဲ႔၊ သို႔ေသာ္ လ်င္ျမန္စြာ သြားေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ လူေတြကေတာ့ တစ္ၿပိဳင္နက္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ထင္ေနၾကတာ။
                   တယ္လီဗီြးရွင္းၾကည့္ရင္း မ်က္စိကလည္းၾကည့္တယ္၊ နားကလည္း နားေထာင္တယ္၊ ပါးစပ္ကလည္း ပဲေလွာ္ဝါးေနတယ္၊ ဒီထဲမွာ စကားက ေျပာလုိက္ေသးတယ္၊ တစ္ၿပိဳင္နက္လို ျဖစ္ေနတာ၊ တစ္ခုမွ မလြတ္ေအာင္ အင္မတန္မွ ျမန္တယ္၊ တစ္ခုမွ မလြတ္လိုက္ဘူးလုိ႔ ထင္တယ္၊ ဇာတ္လမ္း လြတ္သြားတယ္လို႔ မရွိဘူးေလ၊ မ်က္စိကလည္း ၾကည့္ေနတယ္၊ ပဲေလွာ္ကလည္း ဝါးရင္း, စကားကလည္း ေျပာရင္း, အသံလည္း နားေထာင္တယ္၊ သို႔ေသာ္ လြတ္မသြားဘူး၊ အကုန္သိလိုက္တယ္၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ စိတ္ကအလြန္ျမန္လို႔ အာ႐ံုေတြကိုဖမ္းယူႏိုင္တာ၊ ဖမ္းယူတာ အင္မတန္မွ ျမန္တယ္၊ သိတဲ့စိတ္က အင္မတန္မွ ျမန္လို႔ အဲဒီလိုျဖစ္တာ။
                   ဥပမာအားျဖင့္ ေဘာလံုးကစားတဲ့လူလိုေပါ့၊ လက္ထဲမွာ ေဘာလံုးေလး ၁၀-လံုး၊ ဟိုဘက္ ၅-လံုး၊ ဒီဘက္ ၅-လံုး ေျမွာက္ၿပီးေတာ့ ဖမ္းတာ၊ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ပုဂၢဳိလ္က တစ္လံုးမွ ေအာက္မက်ေအာင္ ဖမ္းႏိုင္တယ္၊ မကၽြမ္းက်င္တဲ့ပုဂၢိဳလ္က ၁-လံုးထဲေထာင္မွ ခဏခဏျပဳတ္က်ေနမွာပဲ၊ စိတ္ကလည္းပဲ အတူတူပဲ၊ အာ႐ံုေတြကို အကုန္လံုးဖမ္းၿပီး တင္ၿပိဳက္နက္လို ျဖစ္ေနတာ၊ သို႔ေသာ္တစ္ခုၿပီး မွ တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ မွတ္ရမယ္။
                   ျမင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ မၾကားလုိက္ဘူး၊ ၾကားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ မျမင္လိုက္ဘူး၊ တစ္ခုစီ။ သို႔ေသာ္ အဲဒီအပိုင္းအျခားေလးကို မသိလိုက္ဘူး၊ ဘယ္လုိ မသိလိုက္တာလဲဆိုရင္ လူေတြဟာ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ မသိလိုက္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္၊ လူေတြဟာ မ်က္ေတာင္ေလးေတြ ခတ္ေနၾကတယ္၊ မ်က္ေတာင္ခတ္လိုက္တဲ့ အခ်ိန္အတြင္းမွာ မျမင္ရဘူး၊ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ေသခ်ာစဥ္းစားၾကည့္၊ မ်က္ေတာင္ခတ္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေမွာင္သြားတာပဲ၊ မ်က္ေတာင္ခတ္လိုက္တာဟာ မ်က္စိပိတ္လိုက္တာပဲေလ၊ သို႔ေသာ္ စိုက္ၾကည့္ေနရင္းနဲ႔ မ်က္ေတာင္ခတ္ေနေပမယ့္လို႔ ျမင္ကြင္းေပ်ာက္သြားတယ္လို႔ ရွိမွမရွိဘဲ။  ျမင္ကြင္း ေမွာင္သြားတာကို မသိလိုက္ဘူ၊ ဘာျဖစ္လို႔ မသိလဲဆိုရင္ ျမန္လြန္းအားႀကီးလို႔ မသိတာ၊ မ်က္ေတာင္ခတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ  မ်က္စိက ပိတ္သြားၿပီ၊ ပိတ္သြားတာနဲ႔ မျမင္ရဘူး။ သို႔ေသာ္ အလြန္တိုေတာင္းသည့္အခ်ိန္ေလး ျဖစ္သြားသည့္အတြက္ ျမင္ကြင္းေပ်ာက္တာ မျဖစ္ဘူး၊ ႏို႔မို႔ဆိုရင္ ကိုယ့္မ်က္လံုးၿဖဲထားဖို႔ပဲရွိတယ္၊ ျမင္ကြင္းေတြ လြတ္သြားမွာစိုးလို႔။
                   အဲဒီမွာ စကၡဳဒြါရိကစိတ္ စကၡဳဒြါရမွာ ျဖစ္တဲ့စိတ္ ဆိုတာဟာ မ်က္စိတံခါးက ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုေတြကို ဖမ္းယူႏိုင္တဲ့စိတ္၊ သိႏိုင္တဲ့စိတ္လို႔ ဒီလို ဆုိလိုတယ္ေနာ္။ စကၡဳဒြါရ၌ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ အဲဒီ စိတ္ေတြထဲမွာ လိုက္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ မ်က္စိက ျမင္လာတဲ့ အာ႐ံုတစ္ခုတည္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ စိတ္က စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္ ၁-ခုတည္းပဲ ရွိတယ္၊ က်န္တဲ့စိတ္ေတြက ဒိျပင္မွာလည္း ပါတယ္လို႔ ဒီလိုမွတ္ရမယ္၊ စကၡဳဒြါရ တစ္မ်ိဳးတည္းမွာျဖစ္တဲ့ စိတ္ဆိုရင္ စကၡဳဝိညာဏ္ေဒြး ဒီႏွစ္ခုပဲရွိတယ္၊ က်န္ေတာေတြက ဒိျပင္တံခါးက ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုေတြကိုလည္း ဖမး္ယူႏိုင္တဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။
                   အဲဒါကိုပဲ သၿဂၤဳ ိလ္မွာခြဲထားတာ - ‘ဧကဒါြရိကစိတၱာနိ’ - ‘တစ္ဒြါရ၌သာ ျဖစ္တဲ့စိတ္’ ဆိုၿပီးေတာ့၊ စကၡဳဝိညာဏ္ေဒြးက စကၡဳဒြါရ၌သာ ျဖစ္တယ္၊ ေသာတဝိညာဏ္ေဒြးက ေသာတဒြါရ၌သာ ျဖစ္တယ္၊ ဃာနဒြါရ၌သာျဖစ္တယ္၊ ဇိဝွါဝိညာဏ္ေဒြးက ဇိဝွါဒြါရ၌သာျဖစ္တယ္၊ ကာယဝိညာဏ္ေဒြးက ကာယဒါြရ၌သာ ျဖစ္တယ္၊ သူ႔ဆိုင္ရာ ဒါြရတစ္ခုစီမွာသာ ျဖစ္တယ္၊ က်န္တဲ့ဒါြရ ေတြမွာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုတာ။
                   တခ်ိဳ႕ စိတ္ေတြက mind door လို႔ ေခၚတဲ့ မေနာဒြါရ တစ္မ်ိဳးတည္းမွာ ျဖစ္တဲ့စိတ္ေတြရွိတယ္၊ စကၡဳဒြါရမွာ မျဖစ္ဘူး၊ ေသာတဒြါရမွ မျဖစ္ဘူး၊ ဃာနဒြါရမွာ မျဖစ္ဘူး၊ ဇိဝွါဒြါရမွာ မျဖစ္ဘူး၊ ကာယဒြါရမွာ မျဖစ္ဘူး၊ ဥပမာအားျဖင့္ မဂ္စိတ္ဖိုလ္စိတ္ေတြတို႔ စ်ာန္စိတ္ေတြတို႔ဆို မျဖစ္ဘူး။ စိတ္တံခါး မေနာဒြါရ တစ္ခုတတည္းမွာသာ ျဖစ္တယ္၊ ေနာက္ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းတို႔ သမၸဋိစိၦဳင္းတို႔က်ေတာ့ စကၡဳဒြါရ ေသာတဒြါရ ဃနာဒြါရ ကာယဒြါရ ဆိုတဲ့  ၅-မ်ိဳးကေနၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္လာတဲ့ အဲဒီတံခါးဝေတြက ဆက္သြယ္လာတဲ့ အာ႐ံုကို သိႏိုင္တယ္လို႔ေျပာတာေနာ္၊ ဒီဒြါရမွာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဒီဒြါရက ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုကို သိႏိုင္စြမ္းရွိတယ္ေပါ့။
                   ဒီေတာ့ စိတ္တိုင္းစိတ္တိုင္းဟာ ဒြါရတိုင္းမွ ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုကို မသိႏိုင္ဘူး၊ ဆိုပါစို႔ - ၾကားတဲ့အသံကို စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္က သိႏိုင္စြမ္း မရွိဘူး၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ သူမျဖစ္ဘူး၊ ကိုယ့္သႏၲာန္မွာ စိတ္ေတြက တစ္ခါတည္း ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဒီလို မေအာက္ေမ့ေနနဲ႔ေနာ္၊ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္တဲ့အခါမွာ ျဖစ္လာတယ္လို႔ မွတ္ရမယ္။ ဒါက ဒြါရနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မွတ္စရာေလးေတြေပါ့။
                   အဲဒီမွာ ဒြါရဝိမုတ္စိတ္ ၆-ဒြါရမွ လြတ္ေသာစိတ္ဆိုတာ ရွိတယ္၊ ဥပမာ-တစ္ဒြါရ၌သာ ျဖစ္ေသာစိတ္, ႏွစ္ဒြါရမွာ ျဖစ္ေသာစိတ္, ၅- ဒြါရမွာ ျဖစ္ေသာစိတ္, ၆- ဒြါရမွာ ျဖစ္ေသာစိတ္၊ သၿဂၤဳ ိဟ္မွာ အဘိဓမၼာသင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အဲဒီလိုခြဲတယ္၊ ရံခါ ၆- ဒြါရမွာ ျဖစ္တယ္၊ ရံခါ  ၆-ဒြါရမွ လြတ္တယ္၊ ဒါြရဝိမုတ္စိတ္ အၿမဲတမ္း ဒြါရကလြတ္ေနတဲ့စိတ္ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီလို ခြဲတယ္ေနာ္။ အဲဒါေတြက သ႐ုပ္အေနနဲ႔ ထပ္ၿပီေတာ့ခြဲတာ၊ applied method မွာ ဒါေတြကို နားလည္သင့္တယ္။ အဲဒီမွာ နားလည္ရမွာက ဒြါရဝိမုတ္စိတ္၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ ဒြါရကလြတ္သလဲဆိုရင္ ဒီတံခါးေတြကေန ဆက္သြယ္လာတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္မလုပ္လုိ႔ေျပာတာ၊ ဒါကို ဒြါရဝိမုတ္စိတ္လို႔ ေျပာတာေနာ္။
                   အဲဒါ ဘာစိတ္ေတြလဲဆိုရင္ အၿမဲတမ္း ဒြါရကေန လြတ္ေနတဲ့ စိတ္က မဟဂၢဳတ္ဝိပါတ္စိတ္ ၉-ခုကို ေျပာတာ၊ ႐ူပါဝစရဝိပါက္ စိတ္ ၅-ခု, အ႐ူပါဝစရဝိပါက္စိတ္ ၄-ခု အားလံုးေပါင္းလုိက္ရင္ ၉-ခု၊ အဲဒီ ၉-ခုကလူေတြနဲ႔ မဆိုင္ဘူးေနာ္၊ စာအေနနဲ႔သာ သင္တာ၊ လူ႔ဘဝနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘူး၊ အဲဒါျဗဟၼာေတြရဲ႕ သႏၲာန္မွာ ျဖစ္တဲ့စိတ္၊ အဲဒီ ဝိပါက္စိတ္ေတြဆိုတာ သူတို႔က ပဋိသေႏၶကိစၥ, ဘဝင္ကိစၥ, စုတိကိစၥဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းကိုသာ လုပ္သည္အတြက္ေၾကာင့္ ျပင္ပက ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈ ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ဘူး၊ မလုပ္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔က တံခါးက ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈ မရွိလို႔ door free လို႔ေခၚတယ္၊ တံခါးက လြတ္ေနတယ္ ဆိုတဲ့စိတ္ေတြ၊ အမွန္ကေတာ့ သူတို႔ကုိယ္တိုင္ ကိုက တံခါးပဲေလ။
                   ေနာက္ မဟာဝိပါက္စိတ္ ၈-ခုကေတာ့ ရံခါ ၆-ဒြါရမွာျဖစ္ၿပီး ရံခါ ၆-ဒြါရက လြတ္တယ္။ ေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥေတြမွာ သူ ပဋိသေႏၶကိစၥ, ဘဝင္ကိစၥ, စုတိကိစၥ ေတာင္ရြက္တဲ့အခ်ိန္မွာဆိုရင္ တံခါးကေန ဆက္သြယ္လာတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး အလုပ္မလုပ္ဘူး၊ ဆိုလိုတာက ပဋိသေႏၶစိတ္တို႔, ဘဝင္စိတ္တို႔, စုတိစိတ္တို႔ဆိုသည္မွာ ဒီတံခါးက ဆက္သြယ္လာတဲ့ အာ႐ံုေတြနဲ႔ အလုပ္မလုပ္ စိတ္ေတြလို႔ ေျပာရမယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သူတို႔ကို ဒြါရဝိမုတ္စိတ္လို႔ ေခၚတာေနာ္။
                   ဒြါရဝိမုတ္တိဆိုတာ ဒြါရက လြတ္တယ္လို႔ သာမန္အဓိပၸါယ္ ေျပာရေပမယ့္လုိ႔ ဘယ္လုိ ဆိုလိုတာတုန္းဆိုရင္ ဒီတံခါးကေန ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုေတြနဲ႔ အလုပ္မလုပ္ဘူးလို႔ ဒီလို ဆုိလိုတယ္။ ဆက္သြယ္မႈ မလုပ္ဘူးလို႔ေျပာတာ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အိပ္ေနတဲ့ အခ်န္မွာ ဘဝင္စိတ္ ျဖစ္ေနလို႔ရွိရင္ ေဟာဒီ တံခါးကေန ဆက္သြယ္လာတဲ့အာ႐ံုနဲ႔ အလုပ္မလုပ္ဘူး၊ ဘဝင္စိတ္ေတြဟာ အာ႐ံုအသစ္နဲ႔ အလုပ္မလုပ္ဘူး၊ သူက ဒါျဖင့္ ဘယ္သူနဲ႔အလုပ္လုပ္တာတုန္းဆိုရင္ ကံရဲ႕ အရွိန္နဲ႔၊ ကံက ေပးထားတဲ့၊ ကံေၾကာင့္ထင္လာတဲ့ ကံ ကမၼနိမိတ္ ဂတိနိမိတ္ဆိုတဲ့ အတိတ္ဘဝက ရယူထားတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ပဲ အလုပ္လုပ္တယ္။ အဲဒါနဲ႔ပဲ သူက သြားေနတယ္၊ ခုပစၥပၸဳန္မ်က္စိကျမင္တဲ့ အဆင္းအာ႐ံု၊ နားကၾကားတဲ့ အသံအာ႐ံု၊ ႏွာေခါင္းကနံတဲ့ အနံ႔အာ႐ံု၊ လွ်ာကရတဲ့ အရသာအာ႐ံု၊ ခႏၶာကိုယ္က ထိေတ႔ရတဲ့ အထိအေတြ႔အာ႐ံုေတြနဲ႔ သူက လံုးဝအဆက္အသြယ္မရွိဘူး၊ အဲဒါေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္လုိက္ရင္လည္း သူျပတ္သြားတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ကို ဒြါရဝိမုတ္စိတ္လုိ႔ ေျပာတာ၊ ေတာ္ၾကာ ဒြါရထဲ မပါလုိ႔ ဒြါရဝိမုတ္စိတ္လို႔ ထင္ေနမယ္။ အဲဒီ အဓိပၸါယ္မ်ိဳးေျပာတာ မဟုတ္ဘူး၊ တံခါးကေန ဆက္သြယ္လာတဲ့အာ႐ံုနဲ႔  အလုပ္မလုပ္တဲ့ စိတ္ေတြကို ဒြါရဝိမုတ္စိတ္လို႔ ေခၚတယ္။ တံခါးကေန ဝင္လာတဲ့ အာ႐ံုနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ျဖစ္တဲ့စိတ္မွ ဒြါရ ၆-ပါးမွာ ျဖစ္တယ္, ဒြါရ ၅-ပါးမွာ ျဖစ္တယ္, ဒြါရ ၁-ပါးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီလိုေျပာတာ၊ ဒါက ဒြါရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ။
                   ေနာက္တစ္ခါ ဝတၳဳ႐ုပ္၊ ဝတၳဳ႐ုပ္ဆိုတာက စိတ္ရဲ႕မွီရာ စိတ္ရဲ႕ျဖစ္ရာ ဌာနေတြ၊ မေန႔က ေျပာသလို စည္သံကသည္ စည္က ျဖစ္တာ, စည္တီးတဲ့တုတ္က ျဖစ္တာမဟုတ္ဘူး၊ ေစာင္းသံသည္ ေစာင္းႀကိဳးနဲ႔ ေစာင္းအိုးကေန ျဖစ္တာ, ေစာင္းတီးတဲ့ လက္က ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ အဲဒီလိုပဲ ဝတၳဳ႐ုပ္ကို မွီၿပီးေတာ့ျဖစ္တဲ့ စိ္တ္ေလးေတြ။
                   စိတ္အစဥ္နဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ အာ႐ံုတစ္ခု ဆက္သြယ္လာတဲ့ အခါမွာ မထမဆံုးေပၚလာတာ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ပဲ၊ တံခါးဖြင္ေ့ပးတဲ့စိတ္၊ အဲဒီ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္က ဘယ္သူ႔ကို မွီသလဲ ဆိုောတ့ ဟဒယဝတၳဳ႐ုပ္ကို မွီတယ္၊ အဲဒီ ပဥၥဒြါရာဝဇၨန္းစိတ္ ခ်ဳပ္သြားတဲ့အခါ သူ႔ေနာက္မွာ ဆက္ေပၚလာတဲ့စိတ္က စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္၊ အဲဒီ စကၡဳဝိညာဏ္စိတ္က ဘယ္သူ႔ကို မွီျဖစ္သလဲဆုိေတာ့ စကၡဳဝတၳဳကို မွီျဖစ္တယ္။
***ေဒါက္တာနႏၵမာလာဘိဝံသ၏ အဘိဓမၼာျမတ္ေဒသနာ(ဒုတိယတြဲ) ၆၄-၇၁ မွ ပူေဇာ္ပါသည္။
*** ဆက္ရန္***  မေနာဒြါရ အရ(ဂ) ကို ဆက္လက္ပူေဇာ္ပါမည္။

Gold price estimated